Saponaria
Caryophyllaceae · 28 tür
Caryophyllaceae familyasına ait çok yıllık ya da tek yıllık otsu bitkilerdir; karşılıklı dizilmiş, basit yaprakları ve genellikle pembe ile beyaz tonlarında beş taçyapraklı, çift cinsiyetli çiçekleri ile karakterizedir. Taç yapraklar çoğunlukla çentikli ya da derin yarık uçludur ve kaliks tüp şeklinde belirgindir. Karakteristik saponin içerikleri nedeniyle doku özsularnın köpürtücü özelliği bulunmakta olup bu durum cins adıyla doğrudan ilişkilidir. Türkiye'de Batı ve Kuzey Anadolu'nun ılıman ve nemli bölgelerinden İç Anadolu step alanlarına, Doğu Anadolu'nun dağlık kesimlerine uzanan geniş bir yayılış gösterirler; kıyı kumullukları, kaya yarlıkları, çayırlıklar ve step habitatları tipik yaşam ortamları arasındadır. *Saponaria officinalis* (sabunotu), akarsu kenarlarında ve ruderalize alanlarda en yaygın türdür. Endemik türler arasında özellikle Güneydoğu ve Doğu Anadolu kayalıklarına özgü *S. kotschyi* ve *S. prostrata* subsp. türleri dikkat çekmektedir. Türkiye, cins için önemli bir çeşitlilik merkezidir; yaklaşık 10-15 takson ülke sınırları içinde kayıt altına alınmıştır.
| BİLİMSEL AD | TÜRKÇE AD | ENDEMİK | IUCN | |
|---|---|---|---|---|
| Saponaria bargyliana | Hatay Sabun Otu | — | ||
| Saponaria calabrica | Kaya Sabun Otu | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Saponaria cerastoides | Yitik Sabun Otu | DD - Data Deficient - Veri yetersiz | ||
| Saponaria chlorifolia | Tahdik Otu | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | 1 |
| Saponaria dalmasii | Has Sabun Otu | Endemik | DD - Data Deficient - Veri yetersiz | |
| Saponaria emineana | Hanım Sabun Otu | Endemik | — | |
| Saponaria glutinosa | Karga Sabunu | — | 2 | |
| Saponaria halophila | Çorak Sabun Otu | Endemik | CR - Critically Endangered - Çok tehlikede | |
| Saponaria karapinarensis | Kara üşmen | Endemik | — | |
| Saponaria kotschyi | Yar Sabun Otu | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Saponaria mesogitana | Köpürgen | — | 4 | |
| Saponaria officinalis | Sabun Otu | — | 1 | |
| Saponaria orientalis | Deli Sabun Otu | — | ||
| Saponaria pamphylica | Kır Sabun Otu | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Saponaria picta | Cüce Köpürgen | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Saponaria pinetorum | Çam Köpürgeni | — | ||
| Saponaria pinetorum var. elatior | — | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Saponaria pinetorum var. pinetorum | — | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Saponaria prostrata | Ebem Terliği | — | ||
| Saponaria prostrata subsp. anatolica | Ana Sabun Otu | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Saponaria prostrata subsp. calvertii | Yatık Sabun Otu | — | ||
| Saponaria prostrata subsp. prostrata | Ebem Terliği | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | 4 |
| Saponaria pumilio | Zarif Sabun Otu | — | ||
| Saponaria sp. | — | — | ||
| Saponaria suffruticosa | Çalı Köpürgen | — | ||
| Saponaria syriaca | Belen Köpürgeni | Olası Endemik | DD - Data Deficient - Veri yetersiz | |
| Saponaria tridentata | Üşmen | — | ||
| Saponaria viscosa | Şenak | — |