Asphodeline
Asphodelaceae · 27 tür
Zambakgiller familyasına bağlı çok yıllık, otsu ya da yarı odunsu bitkilerden oluşan bu cins; kalın, etli kökleri, tabandan gelişen şeritsi veya üçgen kesitli yaprakları ve uzun, sık başaklı çiçek salkımlarıyla tanınır. Sarı ya da nadiren beyaz renkli altı taç yapraklı çiçekleri belirgin ve dekoratiftir. Türkiye, bu cins için küresel çeşitlilik merkezi konumundadır; Ege, Akdeniz, İç Anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerinde yaygın olarak görülür. Kuru yamaçlar, frigana ve makiler, step alanları ile taşlık-kayalık habitatlar başlıca yayılış ortamlarını oluşturur. Türkiye'de yaklaşık 15–20 tür bulunmakta olup bunların önemli bir kısmı endemiktir; *Asphodeline anatolica*, *A. brevicaulis*, *A. damascena* subsp. *gigantea* ve *A. tenuior* öne çıkan türler arasında sayılabilir. Bazı türlerin genç sürgün ve tohumları yerel halk tarafından geleneksel olarak besin ya da ilaç amacıyla kullanılmaktadır.
Önceden:Liliaceae
| BİLİMSEL AD | TÜRKÇE AD | ENDEMİK | IUCN | |
|---|---|---|---|---|
| Asphodeline anatolica | Eşek zıpkını | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Asphodeline baytopiae | Çimbiş | — | ||
| Asphodeline brevicaulis | — | — | ||
| Asphodeline brevicaulis subsp. brevicaulis | Çirişine | — | ||
| Asphodeline cilicica | Tokmaklık | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Asphodeline damascena | — | — | ||
| Asphodeline damascena subsp. damascena | Çekiçlik | — | ||
| Asphodeline damascena subsp. gigantea | Harmel | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Asphodeline damascena subsp. ovoidea | Siyek | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Asphodeline damascena subsp. rugosa | Elbiz otu | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Asphodeline globifera | Dede değneği | — | ||
| Asphodeline imperialis | Nünü | — | ||
| Asphodeline liburnica | Buk | — | ||
| Asphodeline lutea | Sarı çiriş | — | 2 | |
| Asphodeline peshmeniana | Deli çiriş | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Asphodeline prismatocarpa | Gavur saçağı | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Asphodeline prolifera | Helük | — | ||
| Asphodeline recurva | Eğri çiriş | — | ||
| Asphodeline rigidifolia | Dik çiriş | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Asphodeline sertachiae | Yayla tapası | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Asphodeline sp. | — | — | ||
| Asphodeline taurica | Kıl çiriş | — | ||
| Asphodeline tenuior | — | — | ||
| Asphodeline tenuior subsp. tenuiflora | Tesbihcik | — | ||
| Asphodeline tenuior subsp. tenuiflora var. puberulenta | Tesbihcik | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Asphodeline tenuior subsp. tenuiflora var. tenuiflora | — | — | ||
| Asphodeline turcica | Yayla çirişi | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir |