Campanula
Campanulaceae · 158 tür
Çan biçimli mavi, mor veya beyaz çiçekleriyle kolayca tanınan bu cins, Türkiye'nin en zengin ve çeşitli bitki gruplarından birini oluşturur. Tek yıllık, iki yıllık veya çok yıllık otsu bitkilerden oluşan üyeler, genellikle alternan yapraklara, 5 taç yapraklı ve çan ya da yıldız şeklinde birleşik korola'ya ve kapsül tipinde meyveye sahiptir. Türkiye, dünya genelinde en yüksek Campanula çeşitliliğine ev sahipliği yapan ülkeler arasında yer alır; 100'ü aşkın tür kaydedilmiş olup bunların önemli bir kısmı endemiktir. Ülkenin kuzeyinde Karadeniz kıyıları ve Pontik dağları, batıda Ege kıyı bölgeleri ve güneyde Toroslar ile Amanos dağları başlıca yayılış alanlarıdır. Kayalık yamaçlar, taş duvarlar, kireçtaşı yarıkları, dağ çayırları ve orman açıklıkları bu cinsin tercih ettiği tipik habitatlar arasındadır. Türkiye'ye özgü endemik türler arasında *Campanula betulifolia*, *C. troegerae*, *C. tomentosa*, *C. bayerniana* ve *C. stricta* sayılabilir; bu türlerin büyük bölümü dar yayılışlı olup tehdit altındadır. Özellikle dağlık kesimlerde, rakım arttıkça tür çeşitliliğinin de belirgin biçimde yükseldiği görülür.
| BİLİMSEL AD | TÜRKÇE AD | ENDEMİK | IUCN | |
|---|---|---|---|---|
| Campanula acutiloba | Sivri Çıngırak | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Campanula aghrica | Ağrı Çanı | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Campanula ajugifolia | Erciyes Çanı | Endemik | — | |
| Campanula akgulii | Gül Çanı | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Campanula alliariifolia | Ak Çan | — | 4 | |
| Campanula antalyensis | Antalya Çanı | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Campanula argentea | Gümüşhane Çanı | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Campanula armena | Esnek Çıngırak | — | ||
| Campanula aucheri | Yayla Çanı | — | ||
| Campanula axillaris | Koru Çanı | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Campanula balansae | Mamık Çanı | Endemik | LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili | |
| Campanula bellidifolia | — | — | ||
| Campanula bellidifolia subsp. saxifraga | Kaf Çanı | — | ||
| Campanula betonicifolia | Ulu Çıngırak | — | ||
| Campanula betonicifolia subsp. betonicifolia | Ulu Çıngırak | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Campanula betonicifolia subsp. karadjana | Karaca Çanı | Endemik | — | |
| Campanula betulifolia | Çıngırak Otu | — | ||
| Campanula betulifolia var. betulifolia | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Campanula betulifolia var. exappendiculata | — | Endemik | — | |
| Campanula bipinnatifida | Baba Dağ Çanı | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Campanula bluemelii | Saman Çanı | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Campanula bononiensis | Çalı Çıngırağı | — | ||
| Campanula bornmuelleri | Taş Çıngırağı | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Campanula buseri | Gevrek Çan | — | ||
| Campanula cervicaria | Pon Pon Çanı | — | ||
| Campanula choruhensis | Çoruh Çıngırağı | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Campanula collina | Çayır Çıngırağı | — | 2 | |
| Campanula conferta | Saklı Çan Çiçeği | — | ||
| Campanula coriacea | Cevaz Çan Çiçeği | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Campanula crispa | Burum Çanı | — | ||
| Campanula cymbalaria | Dulda Çanı | — | ||
| Campanula damboldtiana | Ayaş Çan Çiçeği | Endemik | CR - Critically Endangered - Çok tehlikede | |
| Campanula davisii | Toros Çanı | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Campanula delicatula | Narin Çan | — | ||
| Campanula demirsoyi | Şah Çanı | Endemik | — | |
| Campanula drabifolia | Dişli Çan Çiçeği | — | 3 | |
| Campanula ekimiana | Ekim Çanı | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Campanula erinus | Çatal Çan Çiçeği | — | 2 | |
| Campanula fastigiata | Bereket Çanı | — | ||
| Campanula flaccidula | Sarkık Çıngırak | — | ||
| Campanula fruticulosa | Fethiye Çıngırağı | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Campanula glomerata | Yumak Çanı | — | ||
| Campanula glomerata subsp. hispida | Yumak Çanı | — | ||
| Campanula grandis | — | — | ||
| Campanula grandis subsp. grandis | Öküz Çıngırağı | Endemik | — | |
| Campanula grandis subsp. rizeensis | Rize Çıngırağı | Endemik | — | |
| Campanula hacerae | Hacer Çanı | Endemik | — | |
| Campanula hagielia | Ege Çanı | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Campanula haradjanii | Amanos Çanı | Endemik | DD - Data Deficient - Veri yetersiz | |
| Campanula hedgei | Dost Çan Çiçeği | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Campanula hierosolymitana | Cüce Çan Çiçeği | — | ||
| Campanula iconia | Konya Çanı | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Campanula involucrata | Sarım Çanı | — | ||
| Campanula isaurica | Ermenek Çanı | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Campanula jacquinii | Ergene Çıngırağı | — | ||
| Campanula kirikkaleensis | Kale Çıngırağı | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Campanula kotschyana | Yörük Çanı | — | ||
| Campanula koyuncui | Baba Çan Çiçeği | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Campanula lactiflora | Kuspida | — | 1 | |
| Campanula latifolia | Çan Çiçeği | — | ||
| Campanula latifolia subsp. latifolia | Çan Çiçeği | — | ||
| Campanula latiloba | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Campanula latiloba subsp. rizeensis | — | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Campanula ledebouriana | Yalçın Çan Çiçeği | Olası Endemik | LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili | |
| Campanula leucosiphon | İn Çan Çiçeği | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Campanula lingulata | Kıllı Çan Çiçeği | — | ||
| Campanula lycica | Hoş Çıngırak | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Campanula lyrata | Memek | — | ||
| Campanula lyrata subsp. icarica | — | Endemik | DD - Data Deficient - Veri yetersiz | |
| Campanula lyrata subsp. lyrata | Memek | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | 6 |
| Campanula macrochlamys | — | |||
| Campanula macrostachya | Peker Çanı | — | ||
| Campanula macrostyla | Ayaklı Çan Çiçeği | Endemik | LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili | |
| Campanula mardinensis | Mardin Çıngırağı | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Campanula massalskyi | Yer Çanı | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Campanula medium | Koca Çan Çiçeği | — | ||
| Campanula munzurensis | Munzur Çanı | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Campanula myrtifolia | Bodur Çan Çiçeği | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Campanula nisyria | — | Endemik | DD - Data Deficient - Veri yetersiz | |
| Campanula oligosperma | Çarşak Çan Çiçeği | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Campanula olympica | Orman Çanı | — | 2 | |
| Campanula ovacikensis | — | — | ||
| Campanula ovacikensis subsp. capitellata | İnce Çan | Endemik | — | |
| Campanula ovacikensis subsp. ovacikensis | Ovacık Çanı | Endemik | — | |
| Campanula pamphylica | — | — | ||
| Campanula pamphylica subsp. afyonica | Afyon Çanı | Endemik | — | |
| Campanula pamphylica subsp. pamphylica | Yurt Çanı | Endemik | — | |
| Campanula pamphylica subsp. tokurii | Tokur Çanı | Endemik | — | |
| Campanula patula | — | — | ||
| Campanula patula subsp. patula | Körpe Çan | — | ||
| Campanula peregrina | Cennet Çanı | — | ||
| Campanula persica | Acem Çanı | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Campanula persicifolia | Zarif Çıngırak | — | ||
| Campanula persicifolia subsp. persicifolia | Zarif Çıngırak | — | 1 | |
| Campanula peshmenii | Bey Çıngırağı | Endemik | CR - Critically Endangered - Çok tehlikede | |
| Campanula phrygia | Balçık Çanı | — | ||
| Campanula phyctidocalyx | Dicle Çıngırağı | DD - Data Deficient - Veri yetersiz | ||
| Campanula pinnatifida | Taraklı Çan | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Campanula podocarpa | Kavruk Çan | Endemik | LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili | |
| Campanula pontica | Tiryal Çanı | — | ||
| Campanula postii | Yünlü Çıngırak | — | ||
| Campanula propinqua | Kum Çanı | — | ||
| Campanula psilostachya | Gülek Çanı | Endemik | LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili | |
| Campanula ptarmicifolia | Ters Çan Çiçeği | Endemik | — | |
| Campanula pterocaula | Kanatlı Çıngırak | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Campanula pubicalyx | Soluk Çan Çiçeği | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Campanula pulvinaris | Kayrak Çanı | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Campanula pyramidalis | Keşiş Çanı | — | ||
| Campanula quercetorum | Meşe Çanı | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Campanula radula | Yar Çanı | — | ||
| Campanula ramosissima | Gagalı Çıngırak | — | ||
| Campanula rapunculoides | Elmacık | — | 1 | |
| Campanula rapunculus | Firenk Salatası | — | ||
| Campanula rapunculus subsp. lambertiana | Sidikli Çan Çiçeği | — | ||
| Campanula rapunculus subsp. rapunculus | Firenk Salatası | — | ||
| Campanula raveyi | Efe Çıngırağı | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Campanula retrorsa | Yoz Çıngırak | — | ||
| Campanula reuteriana | Sel Çan Çiçeği | — | ||
| Campanula rimarum | Kıl Çıngırak | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Campanula romasissima | — | — | ||
| Campanula rotundifolia | Meryem Ana Eldiveni | — | 1 | |
| Campanula rumeliana | — | — | ||
| Campanula rumeliana subsp. rumeliana | Rumeli Çan Çiçeği | — | ||
| Campanula saxonorum | İnce Çıngırak | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Campanula sclerotricha | Dere Çıngırağı | — | ||
| Campanula scoparia | Demet Çanı | Endemik | LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili | |
| Campanula seraglio | Kırk Çıngırak | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Campanula sibirica | Kaba Çıngırak | — | ||
| Campanula sibirica subsp. hohenackeri | Kaba Çıngırak | — | ||
| Campanula silifkeensis | Türkmen Çıngırağı | Endemik | — | 1 |
| Campanula simulans | Ada Çanı | — | 1 | |
| Campanula sivasica | Sivas Çanı | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Campanula sorgerae | Boz Kır Çanı | Endemik | CR - Critically Endangered - Çok tehlikede | |
| Campanula sp. | — | — | 5 | |
| Campanula sparsa | Mahya Çanı | — | ||
| Campanula sparsa subsp. sparsa | Mahya Çanı | — | ||
| Campanula spathulata | Kaşık Çanı | — | ||
| Campanula stellaris | Yıldız Çanı | — | ||
| Campanula stevenii | Yan Çan Çiçeği | — | ||
| Campanula stevenii subsp. beauverdiana | Benli Çan | — | ||
| Campanula stevenii subsp. stevenii | Yan Çan Çiçeği | — | ||
| Campanula stricta | Gür Çan Çiçeği | — | ||
| Campanula stricta var. alidagensis | — | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Campanula stricta var. libanotica | — | — | ||
| Campanula stricta var. stricta | gür çançiçeği | — | ||
| Campanula strigillosa | Peri Çıngırağı | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Campanula strigosa | Kıraç Çanı | — | ||
| Campanula telephioides | Berit Çıngırağı | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Campanula telmessi | Kadim Çıngırağı | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Campanula teucrioides | Boz Dağ Çanı | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | 1 |
| Campanula tomentosa | Yakalı Çan | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Campanula trachelium | Kovan Çanı | — | 2 | |
| Campanula trachelium subsp. athoa | Kovan Çanı | — | ||
| Campanula trachyphylla | Bol Kar Çanı | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Campanula tridentata | Gökçe Çan Çiçeği | — | ||
| Campanula troegerae | İspir Çıngırağı | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Campanula yaltirikii | Paşa Çanı | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Campanula yildirimlii | Yiğit Çıngırağı | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede |