Cyclamen
Primulaceae · 16 tür
Yumrulu, çok yıllık otsu bitkilerdir; yumru (corm) toprak altında yassılaşmış, diskoid yapıda olup kökler yumrunun alt ya da yan yüzeyinden çıkar. Yapraklar rozet halinde, uzun saplı, kalp ya da böbrek biçiminde, çoğunlukla gümüşi ya da koyu yeşil benekli; çiçekler karakteristik olarak geriye kıvrılmış beş petalli, beyazdan koyu pembemora kadar değişen renklerde olup tek tek uzun saplar üzerinde sarkık durur. Tohum dağılımı mirmekokor (karıncalar aracılığıyla) gerçekleşir; kapsül meyve spiral ya da halka şeklinde kıvrılan bir sap üzerinde olgunlaşır. Türkiye, bu cinsin dünya genelindeki çeşitlilik merkezlerinden birini oluşturur; Ege kıyıları, Akdeniz kıyı şeridi, Batı ve İç Anadolu, Karadeniz bölgesi ile Doğu Anadolu'nun dağlık alanlarında yayılış gösterir. Tipik habitatları kayalık yamaçlar, maki ve frigana toplulukları, kızılçam ve karaçam ormanlarının gölgeli altları ile nemli kayalık geçitlerdir. Türkiye'de kayda değer türler arasında Ege'ye özgü *Cyclamen graecum*, Akdeniz ve Ege'de yaygın *C. hederifolium*, Karadeniz bölgesine has *C. colchicum* ve yalnızca Türkiye'nin güneybatısında yayılan endemik *C. pseudibericum* ile *C. mirabile* sayılabilir. *C. mirabile* başta olmak üzere birkaç tür ticari amaçlı aşırı toplanma nedeniyle tehdit altında olup ulusal ve uluslararası mevzuatla koruma altına alınmıştır.
| BİLİMSEL AD | TÜRKÇE AD | ENDEMİK | IUCN | |
|---|---|---|---|---|
| Cyclamen alpinum | — | Endemik | — | |
| Cyclamen cilicium | — | LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili | ||
| Cyclamen coum | — | — | 2 | |
| Cyclamen coum var. caucasicum | — | — | ||
| Cyclamen coum var. coum | — | — | 8 | |
| Cyclamen graecum | — | — | ||
| Cyclamen graecum ssp. anatolicum | — | — | ||
| Cyclamen hederifolium | — | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | 2 | |
| Cyclamen intaminatum | — | Endemik | — | |
| Cyclamen mirabile | — | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Cyclamen parviflorum | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Cyclamen parviflorum ssp. subalpinum | — | Endemik | — | |
| Cyclamen persicum | — | — | 2 | |
| Cyclamen pseudibericum | — | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Cyclamen repandum | — | — | ||
| Cyclamen sp. | — | — | 2 |