Acantholimon
Plumbaginaceae · 101 tür
Genel Bilgiler
Çoğunlukla "kirpi otu" ya da "kirpi yastığı" olarak bilinen bu cins, yastık biçimli, sert ve dikenli yaprakları ile kolayca tanınan çok yıllık otsu veya yarı çalı formundaki bitkilerden oluşur. Yapraklar genellikle iğne şeklinde, sert ve sivri uçlu olup rozet ya da yoğun dal demetleri oluşturacak biçimde dizilir; bu yapı bitkilere karakteristik yastık görünümünü kazandırır. Çiçekler pembe, leylak ya da beyazımsı renklerde olup başakçıklar halinde düzenlenmiş skaryöz (zarımsı) örtü yaprakları ile çevrilmiştir. Türkiye, bu cinsin dünya genelinde en zengin tür çeşitliliğine sahip olduğu ülkedir; yaklaşık 60-70 türün büyük çoğunluğu ülkemizde yayılış göstermekte ve bunların önemli bir kısmı Türkiye'ye özgü endemik türlerden oluşmaktadır. Ağırlıklı olarak İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki step, taşlık yamaçlar, kireçtaşı platolar ve yüksek dağ kuşaklarında yaygındır. *Acantholimon acerosum*, *A. venustum* ve *A. kotschyi* gibi türler Türkiye'nin endemik ya da yarı endemik önemli temsilcileri arasında sayılmaktadır. Kuraklık ve soğuğa olan yüksek toleransları nedeniyle Türkiye'nin kurak-yarı kurak ekosistemleri için ekolojik öneme sahip indikatör bitkiler olarak kabul edilirler.
Türler (101)
| BİLİMSEL AD | TÜRKÇE AD | ENDEMİK | IUCN | |
|---|---|---|---|---|
| Acantholimon acerosum | — | — | ||
| Acantholimon acerosum subsp. acerosum var. acerosum | Pişik keveni | — | 1 | |
| Acantholimon acerosum subsp. acerosum var. parvifolium | Pişik keveni | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Acantholimon acerosum subsp. brachystachyum | Fızık | Endemik | — | |
| Acantholimon acerosum subsp. longibracteolatum | Kirpi yastıkları | — | ||
| Acantholimon acerosum subsp. lycaonicum var. acerosum | — | — | ||
| Acantholimon acerosum var. brachystachyum | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Acantholimon anatolicum | Ana kardikeni | Endemik | — | |
| Acantholimon araxanum | Sülün kardikeni | — | ||
| Acantholimon armenum | — | — | ||
| Acantholimon armenum var. armenum | Kurve dikeni | — | ||
| Acantholimon armenum var. balansae | Kurve dikeni | — | ||
| Acantholimon artosense | Artos çobanyastığı | Endemik | — | |
| Acantholimon avanosicum | Avanos keveni | Endemik | — | |
| Acantholimon bashkaleicum | Van kardikeni | Endemik | — | |
| Acantholimon birandii | Hikmet geveni | Endemik | — | |
| Acantholimon bracteatum | Karanfil geveni | — | ||
| Acantholimon bracteatum var. bracteatum | — | — | ||
| Acantholimon bracteatum var. capitatum | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Acantholimon caesareum | Köslü keveni | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Acantholimon calvertii | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Acantholimon calvertii var. calvertii | Keşiş kardikeni | Endemik | — | |
| Acantholimon calvertii var. glabrum | Keşiş kardikeni | Endemik | — | |
| Acantholimon capitatum subsp. capitatum | Başlı kardikeni | Endemik | — | |
| Acantholimon capitatum subsp. sivasicum | Sivas kardikeni | Endemik | — | |
| Acantholimon caryophyllaceum | Kirpidikeni | — | ||
| Acantholimon caryophyllaceum subsp. caryophyllaceum | — | — | ||
| Acantholimon caryophyllaceum subsp. parviflorum | — | EN - Endangered - Tehlikede | ||
| Acantholimon confertiflorum | Som kardikeni | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Acantholimon curviflorum | — | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Acantholimon damassanum | Gevrek kardikeni | — | ||
| Acantholimon damassanum var. damassanum | — | — | ||
| Acantholimon damassanum var. lancibracteatum | — | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Acantholimon davisii | İnci kardikeni | — | ||
| Acantholimon dianthifolium | Bodur kardikeni | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Acantholimon doganii | Bey kardikeni | Endemik | — | |
| Acantholimon ekimii | Şah kardikeni | Endemik | — | |
| Acantholimon evrenii | Gakkoş dikeni | Endemik | — | |
| Acantholimon fominii | Serhat kardikeni | — | ||
| Acantholimon gemicianum | — | — | ||
| Acantholimon glumaceum | Kavuzlu geven | — | ||
| Acantholimon goeksunicum | Göksun geveni | Endemik | — | |
| Acantholimon halophilum | — | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Acantholimon halophilum var. coloratum | Kirpiotu | Endemik | — | |
| Acantholimon halophilum var. halophilum | Kirpiotu | Endemik | — | |
| Acantholimon hohenackeri | Yamaç kardikeni | — | ||
| Acantholimon hoshapicum | Hoşap kardikeni | Endemik | — | |
| Acantholimon huetii | — | Endemik | LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili | |
| Acantholimon huetii var. breviscapum | Yayvan kardikeni | Endemik | — | |
| Acantholimon huetii var. huetii | Yayvan kardikeni | Endemik | — | |
| Acantholimon hypochaerum | Domuz kardikeni | Endemik | LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili | |
| Acantholimon ibrahimii | — | — | ||
| Acantholimon iconicum | Konya kardikeni | Endemik | — | |
| Acantholimon karamanicum | Karaman kardikeni | Endemik | — | |
| Acantholimon koeycegizicum | Çam kardikeni | Endemik | — | |
| Acantholimon kotschyi | Tespih kardikeni | Endemik | — | |
| Acantholimon kotschyi subsp. kotschyi | — | Endemik | LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili | |
| Acantholimon kotschyi subsp. laxispicatum | — | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Acantholimon latifolium | Zap kirpiotu | — | ||
| Acantholimon laxiflorum | Uzun kirpiotu | Endemik | — | |
| Acantholimon lepturoides | Zarif kirpiotu | — | ||
| Acantholimon libanoticum | Arap kirpiotu | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Acantholimon lycaonicum | — | — | ||
| Acantholimon lycaonicum subsp. cappadocicum | Baca kirpiotu | Endemik | — | |
| Acantholimon lycaonicum subsp. lycaonicum | Güdük kirpiotu | Endemik | — | |
| Acantholimon multiflorum | Kırk kardikeni | — | ||
| Acantholimon parviflorum | İnci kardikeni | — | ||
| Acantholimon petraeum | Kaya kardikeni | — | ||
| Acantholimon petuniiflorum | Kınalı kardikeni | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Acantholimon puberulum | — | — | ||
| Acantholimon puberulum subsp. longiscapum | Dirgen çobanyastığı | Endemik | — | |
| Acantholimon puberulum subsp. peronini | Gonca çobanyastığı | — | ||
| Acantholimon puberulum subsp. puberulum | Çoban yastığı | — | ||
| Acantholimon puberulum var. longiscapum | — | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Acantholimon puberulum var. puberulum | — | — | ||
| Acantholimon quinquelobum | — | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Acantholimon quinquelobum var. curviflorum | Düğmeli çobanyaatığı | — | ||
| Acantholimon quinquelobum var. quinquelobum | Düğmeli çobanyastığı | — | ||
| Acantholimon reflexifolium | Eğri çobanyastığı | Endemik | LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili | |
| Acantholimon riyatguelii | — | — | ||
| Acantholimon saxifragiforme | Harput kardikeni | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Acantholimon senganense | Dadaş kardikeni | — | ||
| Acantholimon sp. | Kardikeni | — | ||
| Acantholimon spirizianum | İspiriz geveni | Endemik | — | |
| Acantholimon spirizianum var. multiflorum | — | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Acantholimon spirizianum var. spirizianum | — | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Acantholimon strigillosum | Narin kirpiotu | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Acantholimon tragacanthinum | Yayla kardikeni | — | ||
| Acantholimon turcicum | Türk kardikeni | Endemik | — | |
| Acantholimon ulicinum | — | — | ||
| Acantholimon ulicinum subsp. lycaonicum | — | — | ||
| Acantholimon ulicinum subsp. ulicinum | — | — | ||
| Acantholimon ulicinum var. creticum | Kar dikeni | — | ||
| Acantholimon ulicinum var. purpurascens | Kar dikeni | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Acantholimon ulicinum var. ulicinum | Kar dikeni | — | 2 | |
| Acantholimon venustum | — | — | ||
| Acantholimon venustum var. assyriacum | Kınalı kirpiotu | Endemik | LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili | |
| Acantholimon venustum var. laxiflorum | — | — | ||
| Acantholimon venustum var. venustum | Kınalı kirpiotu | — | ||
| Acantholimon wiedemannii | Çorum çobanyastığı | Endemik | — | |
| Acantholimon yildizelicum | Sarı çobanyastığı | Endemik | — |