Lathyrus
Fabaceae · 83 tür
Tek veya çok yıllık otsu bitkiler olup çoğunlukla tırmanıcı ya da yayılıcı bir büyüme formuna sahiptir; yaprakları genellikle sülük taşıyan bileşik yapraklar şeklinde gelişmiş olup yaprakçık sayısı türden türe önemli farklılıklar gösterir. Çiçekler kelebek (papilionoid) yapıda, çoğunlukla pembe, mor, kırmızı, sarı veya beyaz renkli olup tek tek ya da salkım halinde dizilir; meyve bakla tipinde, olgunlaşınca boyuna açılır. Türkiye, Lathyrus bakımından son derece zengin bir ülkedir; yaklaşık 60-70 türle dünya florasının en çeşitli merkezlerinden birini oluşturur. Kuzey Anadolu'nun nemli orman kenarları ve çayırları, İç Anadolu'nun step alanları, Güneydoğu Anadolu'nun kalkerli yamaçları ve Ege kıyılarının maki geçiş zonları başlıca yayılış habitatlarıdır. Türkiye'ye özgü endemik türler arasında *Lathyrus undulatus*, *L. digitatus*, *L. czeczottianus* ve *L. anatolicus* sayılabilir; bu türler genellikle dar yayılış alanlarıyla dikkat çeker. Kültüre alınan *L. sativus* (mürdümük) Anadolu'da geleneksel olarak besin bitkisi olarak yetiştirilmektedir. Cins, taksonomik açıdan Vicia ile yakın akraba olmakla birlikte yaprak ekseninin sülük veya kıl uçlu olması, stipulaların şekli ve yaprakçık sayısı gibi karakterlerle ayrılır.
| BİLİMSEL AD | TÜRKÇE AD | ENDEMİK | IUCN | |
|---|---|---|---|---|
| Lathyrus annuus | Dağ Dırılcası | — | 8 | |
| Lathyrus aphaca | Sarı Burçak | — | ||
| Lathyrus aphaca var. affinis | — | — | 3 | |
| Lathyrus aphaca var. aphaca | — | — | 2 | |
| Lathyrus aphaca var. biflorus | — | — | ||
| Lathyrus aphaca var. floribundus | — | — | ||
| Lathyrus aphaca var. modestus | — | — | ||
| Lathyrus aphaca var. pseudoaphaca | — | — | 5 | |
| Lathyrus armenus | Çüşne | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | 1 |
| Lathyrus aureus | Koru Mürdümüğü | — | ||
| Lathyrus belinensis | Faselis Burçağı | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Lathyrus bitlisicus | Bitlis İmirdiği | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Lathyrus blepharicarpus | Kirpikli İmirdik | — | ||
| Lathyrus boissieri | Er Mürdümük | — | ||
| Lathyrus brachypterus | Yemelik | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Lathyrus cassius | Kel İmirdik | — | ||
| Lathyrus chloranthus | Yaş İmirdik | — | ||
| Lathyrus chrysanthus | Altın Burçak | — | ||
| Lathyrus cicera | Colban | — | 8 | |
| Lathyrus cilicicus | Şah Mürdümük | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Lathyrus clymenum | Fafulyas | — | ||
| Lathyrus cyaneus | Kurt Mürdümüğü | — | ||
| Lathyrus cyaneus var. cyaneus | — | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Lathyrus cyaneus var. pinnatus | — | Endemik | LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili | |
| Lathyrus czeczottianus | Çalı Mürdümüğü | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Lathyrus digitatus | Tavşan Kanı | — | 3 | |
| Lathyrus elongatus | İnce Mürdümük | Endemik | LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili | |
| Lathyrus gloeosperma | Dicle Baklası | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Lathyrus gorgoni | İmirdik | — | ||
| Lathyrus gorgoni var. gorgoni | — | — | ||
| Lathyrus gorgoni var. pilosus | — | — | ||
| Lathyrus grandiflorus | İri Mürdümük | — | ||
| Lathyrus hierosolymitanus | Ova Mürdümüğü | — | ||
| Lathyrus hirsutus | Kaba Mürdümük | — | ||
| Lathyrus inconspicuus | Yılan Mürdümüğü | — | 1 | |
| Lathyrus inconspicuus var. inconspicuus | — | — | ||
| Lathyrus inconspicuus var. stenophyllus | — | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Lathyrus incurvus | Eğri Mürdümük | — | ||
| Lathyrus karsianus | Kars Burçağı | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Lathyrus laxiflorus | Deli Burçak | — | ||
| Lathyrus laxiflorus subsp. angustifolius | İnce Burçak | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Lathyrus laxiflorus subsp. laxiflorus | — | — | 7 | |
| Lathyrus layardii | Er Mürdümük | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Lathyrus libani | Katran Burçağı | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Lathyrus linifolius | — | — | 2 | |
| Lathyrus lycicus | Som Burçak | Endemik | LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili | |
| Lathyrus marmoratus | Al Burçak | — | ||
| Lathyrus niger | Kara Burçak | — | ||
| Lathyrus niger subsp. niger | Kara Burçak | — | ||
| Lathyrus nissolia | Çimen Burçak | — | 2 | |
| Lathyrus nivalis | Munzur Burçağı | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Lathyrus ochrus | Gambilya | — | ||
| Lathyrus pallescens | Gürül | — | ||
| Lathyrus palustris | Dere Şokılı | — | ||
| Lathyrus palustris subsp. palustris | Dere Şokılı | — | ||
| Lathyrus phaselitanus | Kemer Burçağı | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Lathyrus pratensis | Yılan Gürülü | — | 1 | |
| Lathyrus pseudocicera | Hatun Baklası | — | ||
| Lathyrus roseus | Gül Mürdümüğü | — | ||
| Lathyrus roseus subsp. hermonis | Kızıl Burçak | — | ||
| Lathyrus roseus subsp. roseus | Gül Mürdümüğü | — | ||
| Lathyrus rotundifolius | Hırı Gürü | — | ||
| Lathyrus rotundifolius subsp. miniatus | Hırı Gürü | — | ||
| Lathyrus satdaghensis | Şah Burçak | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Lathyrus sativus | Mürdümük | — | 1 | |
| Lathyrus saxatilis | Kaya Mürdümüğü | — | 3 | |
| Lathyrus setifolius | Büllü Baklası | — | 3 | |
| Lathyrus sp. | — | — | ||
| Lathyrus spathulatus | Hatay Burçağı | — | 2 | |
| Lathyrus sphaericus | Çam Burçağı | — | 2 | |
| Lathyrus stenolobus | Lal Mürdümüğü | Endemik | DD - Data Deficient - Veri yetersiz | |
| Lathyrus stenophyllus | Alanya Burçağı | — | ||
| Lathyrus sylvestris | Orman Külürü | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | 1 | |
| Lathyrus tauricola | Yer Burçağı | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Lathyrus trachycarpus | Gelin Burçağı | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Lathyrus tuberosus | Koş Koz | — | 1 | |
| Lathyrus tukhtensis | Kuş Baklası | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Lathyrus undulatus | İstanbul Nazendesi | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Lathyrus variabilis | Bayır Burçağı | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Lathyrus venetus | Ebem Burçağı | — | ||
| Lathyrus vernus | Bahar Kültürü | — | ||
| Lathyrus vinealis | Bağ Burçağı | — | ||
| Lathyrus woronowii | Çarşak Burçağı | Endemik | CR - Critically Endangered - Çok tehlikede |