Anagyris
Fabaceae · 2 tür
Fabaceae familyasına ait küçük bir cins olan *Anagyris*, Akdeniz havzasında yayılış gösteren, kışın yaprak döken ya da yarı herdem yeşil çalılardan oluşur. Dalları yeşilimsi, yaprakları üçlü bileşik, çiçekleri sarı renkli ve tipik kelebek çiçeği (papilionoid) yapısındadır; meyvesi ise belirgin biçimde uzun, düz veya hafif kıvrık bir bakladir. Türkiye'de yalnızca *Anagyris foetida* L. temsil edilmekte olup bu tür, bitkinin ezildiğinde yayılan keskin ve nahoş koku nedeniyle "pis kokulu anagyris" olarak da bilinir. Ülkemizde başta Ege ve Akdeniz kıyı kesimleri olmak üzere Marmara Bölgesi'nin güney kesimlerinde, deniz seviyesinden yaklaşık 1000 m'ye kadar olan yüksekliklerde yayılış gösterir. Kireçtaşlı yamaçlar, makilikler, taşlık ve kurak yamaçlar ile yol kenarları gibi açık, genellikle bozulmuş habitatları tercih eder. Tüm bitki kısımları özellikle tohumları sitisin ve anagirin gibi kinizidin alkaloidleri içermesi nedeniyle zehirlidir; bu özellik nedeniyle halk hekimliğinde sınırlı ölçüde kullanılmış, ancak toksisitesi dikkat gerektirmektedir. Cins, Türkiye'de endemik tür barındırmamakta, tek türüyle Batı Akdeniz flora elementi olarak değerlendirilmektedir.
| BİLİMSEL AD | TÜRKÇE AD | ENDEMİK | IUCN | |
|---|---|---|---|---|
| Anagyris foetida | Zivircik | — | 3 | |
| Anagyris sp. | — | — |