Berberidaceae

Çoğunlukla odunsu veya otsu yapıda olan bitkilerden oluşan bu grup, genellikle almaşık veya karşılıklı dizilmiş yapraklar, sarı ya da beyazımsı renkli çiçekler ve etli ya da kuru meyvelerle tanınır. Çiçekler genellikle 3'lü simetriye sahip olup taç ve çanak yaprakları belirgin, erkek organlar ise çoğunlukla taç yapraklarıyla eşit sayıdadır. Anterlerin kendine özgü kapakçıkla (valv) açılması, familyanın önemli taksonomik özelliklerinden biridir. Türkiye'de başta Doğu ve Güneydoğu Anadolu olmak üzere İç Anadolu'nun dağlık kesimlerinde geniş bir yayılış gösterirler. Kayalık yamaçlar, orman altları, step-orman geçiş zonları ve kireçtaşı çıkıntıları bu bitkilerin en sık karşılaşıldığı habitatlar arasındadır. Türkiye florasında bu familyayı temsil eden başlıca cins *Berberis*'tir; dikenli dalları, sarı odunu ve ekşi yemişleriyle kolayca ayırt edilir. *Berberis* cinsi Türkiye'de birden fazla türüyle temsil edilmekte olup bazı türler belirli dağ sıralarına özgü endemik karakterde değerlendirilmektedir. *Berberis crataegina* ve *Berberis libanotica* subsp. *libanotica* Türkiye'de kayıt altına alınan önemli taksonlar arasında yer alır. Odunsu türlerde yapraklardaki dikensi dönüşümler, bitkinin otlatma baskısına karşı geliştirdiği savunma mekanizmalarını yansıtır. Meyveler olgunlaştığında koyu kırmızı ile mor-siyah arasında değişen renkleriyle kuşlar tarafından tüketilerek tohumların yayılmasında önemli rol oynar. Geleneksel halk hekimliğinde kök ve kabuk dokuları, içerdiği berberin alkaloidinden dolayı çeşitli amaçlarla kullanılmıştır. Sarı boya maddesi olarak da değer taşıyan bu bitkiler, yerel el sanatlarında tarihi öneme sahiptir. Tahribata uğrayan doğal vejetasyon örtüsünün yeniden kazanılmasında öncü bitki niteliği taşıyan türleri, ekolojik restorasyon çalışmaları açısından da dikkat çekmektedir.

Çokyýllýk çalýlar veya otsular. Yapraklar almaçlý veya kaidede, tam veya parçalý. Çiçekler erdiþi, ýþýnsal simetrili; yaprak koltuklarýnda ki-moz durumda tek, yalancý rasemus veya panikulalarda. Periant 2-çok serili, 4-6 parçalý, parçalar belirgin ve serbest. Sepaller ve petaller birbirine benzer, en içteki bir veya ikinci sýradakilerinin dip kýsýmlarý nek-taryumlu. Stamenler 4-18, 2 dairede; anterler 2 kapakla, bazende boyuna yarýklarla açýlýr. Ginekeum l pistilli; ovaryum üst durumlu; l lokuluslu nadiren 2 lokuluslu 2-3 karpelli. Ovüller az sayýda ve bazal (nadiren tek) veya çok sayýda bir parietal plasenta üzerinde, anatrop. Meyva genellikle bakka ve kapsüla.

Familya üyeleri çiçek yapýsý ve iletim demetlerinin diziliþi nedeniyle Monokotillere yakýnlýk gösterir.

Kuzeyyarýkürenin ýlýman bölgelerinde ve Güney Amerika'nýn yüksek daðlarýnda yayýlýþ gösteren yaklaþýk 15 cins ve 600 kadar türü vardýr. Ülkemizde 4 cins ve 8 türü bulunur.

Süs bitkisi olarak kullanýlýr, meyvalarýndan boya ve ilaç sanayiinde yararlanýlýr.