Selaginellaceae

Tek cins (*Selaginella*) içeren bu küçük familya, spor üreten vasküler bitkiler (likofitler) arasında yer alır ve gerçek anlamda tohum taşımaz. Gövde yapısı ince, çoğunlukla sürünücü ya da yükselen tiptedir; yapraklar (mikrofiller) küçük, tek damarlı ve iki farklı boyutta (anizofilli) olup sıralar hâlinde dizilir. Sporofiller farklılaşarak sporangiyum taşıyan başakçıkları (strobilus) oluşturur; megasporangiyumlar büyük sporlar, mikrosporangiyumlar ise çok sayıda küçük spor üretir; bu heterosporlu yapı, familyayı eğreltiotu ve kibrit otlarından ayıran temel karakterdir. Türkiye'de familya, ülke genelinde sınırlı sayıda türle temsil edilmekle birlikte ağırlıklı olarak Karadeniz kıyı kuşağında, Batı ve Güney Anadolu'nun nemli dağ yamaçlarında, kayalık vadiler ile orman içi gölgeli mikrohabitatlarda yayılış gösterir. Rizofora adı verilen özel yapılar aracılığıyla gövdenin alt kısmından adventif kökler geliştirir; bu özellik bitkinin ıslak toprak ve kaya yüzeylerine tutunmasını kolaylaştırır. Türkiye'de en yaygın türler arasında *Selaginella denticulata* sayılabilir; bu tür, özellikle Akdeniz ve Ege bölgelerinin nemli kayalıklarında, zeytinlikler ile makilik alanların gölgeli kesimlerinde yoğun örtüler oluşturur. *Selaginella helvetica* ise Kuzey Anadolu dağlarının daha serin ve nemli kesimlerinde, akarsu kenarları ile kayın ormanı tabanında tespit edilmiştir. Familyanın Türkiye'deki endemik türü bulunmamakla birlikte, bazı populasyonlar dar yayılış alanları ve kırılgan habitatları nedeniyle bölgesel ölçekte koruma önceliği taşır. Kuraklığa karşı gösterdikleri kriptobiyotik direnç (anabioz) dikkat çekicidir; özellikle *S. denticulata* su stresinde tamamen kuruyup yeniden ıslandığında metabolik faaliyetlerini sürdürebilir. Fosil kayıtlarına göre Karbonifer döneminden bu yana varlığını sürdüren bu grup, Türkiye florasında tür zenginliği bakımından mütevazı kalsa da evrimsel önemi, nadir habitatlara bağımlılığı ve hassas ekolojik konumu nedeniyle botanik açıdan değerli kabul edilir.