Rubia
Rubiaceae · 9 tür
Çoğunlukla tırmanıcı ya da yayılıcı, otsu veya yarı odunsu yapıda olan bu bitkiler; dörtgen kesitli gövdeler, geriye dönük diken ya da kıllarla kaplı saplar ve yumurta ile mızrak biçimli yaprakların halka oluşturacak şekilde dizilmesiyle tanınır. Küçük, beş taçyapraklı, sarı-yeşilimsi çiçekler gevşek durumlu salkım ya da çatallı çiçek durumlarında bir araya gelir; meyve etli ve genellikle siyahımsı kırmızı renkte ikilik drupa ya da topaklı yapıdadır. Türkiye'de Ege, Akdeniz ve Karadeniz kıyı kesimleri başta olmak üzere İç Anadolu ve Doğu Anadolu'ya kadar geniş bir coğrafyada yayılış gösterir; maki, frigana, kıyı orman açıklıkları, kayalık yamaçlar ve çalılıklar tipik habitatları arasındadır. Türkiye'de cins, *Rubia tinctorum* (boya kökü) ve *Rubia peregrina* gibi yaygın türlerin yanı sıra özellikle Anadolu dağlık alanlarına özgü *Rubia anatolica* ve *Rubia thessalonica* gibi taksonomik açıdan önem taşıyan türleri kapsar. *Rubia tinctorum*, köklerindeki alizarin bileşiği nedeniyle tarihsel süreçte önemli bir doğal boyar madde kaynağı olarak kültüre alınmış ve Anadolu dokumacılık geleneğiyle yakından ilişkilendirilmiştir.
| BİLİMSEL AD | TÜRKÇE AD | ENDEMİK | IUCN | |
|---|---|---|---|---|
| Rubia davisiana | — | Endemik | CR - Critically Endangered - Çok tehlikede | |
| Rubia peregrina | — | — | ||
| Rubia rotundifolia | — | — | ||
| Rubia sp. | — | — | ||
| Rubia tenuifolia | — | — | ||
| Rubia tenuifolia subsp. brachypoda | — | — | ||
| Rubia tenuifolia subsp. doniettii | — | — | ||
| Rubia tenuifolia subsp. tenuifolia | — | — | 4 | |
| Rubia tinctorum | — | — | 1 |