Salvia
Lamiaceae · 117 tür
Genel Bilgiler
Ballıbabagiller (Lamiaceae) familyasına ait olan bu cins, dünyada yaklaşık 900-1000 türü ile familyanın en geniş cinslerinden birini oluşturur. Türkiye, bu cins için son derece önemli bir çeşitlilik merkezi konumundadır; ülkemizde yaklaşık 100 tür kayıt altına alınmış olup bunların yarıya yakını Türkiye'ye özgü endemik taksonlardır. Morfolojik açıdan karşılıklı dizilmiş yapraklar, dört köşeli gövde, belirgin iki dudaklı (bilabiat) çiçek yapısı ve yalnızca iki fertil stamenin bulunması bu cinsin ayırt edici özellikleridir; çiçek rengi beyazdan mora, sarıya ve kırmızıya kadar geniş bir yelpazede değişir. Türkiye'de step, friganik vejetasyon, kalkerli kayalıklar, orman açıklıkları ve dağ yamaçları başlıca habitatlar olup özellikle İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Ege bölgeleri tür zenginliği açısından ön plana çıkmaktadır. Endemik türler arasında *Salvia cadmica*, *S. kronenburgii*, *S. huberi*, *S. sericeo-tomentosa* ve *S. smyrnaea* sayılabilir; bu türlerin büyük bölümü dar yayılışlı olup belirli dağ kütlelerine ya da havzalara özgüdür. Tıbbi ve aromatik öneme sahip *S. officinalis* (adaçayı) ve *S. fruticosa* ise Ege ile Akdeniz bölgelerinde doğal yayılış göstermekte, geleneksel halk hekimliğinde ve ekonomik alanda geniş ölçüde kullanılmaktadır.
Türler (117)
| BİLİMSEL AD | TÜRKÇE AD | ENDEMİK | IUCN | |
|---|---|---|---|---|
| Salvia absconditiflora | — | Endemik | — | |
| Salvia adenocaulon | — | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Salvia adenophylla | — | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Salvia aethiopis | — | — | 1 | |
| Salvia albimaculata | — | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Salvia amplexicaulis | — | — | ||
| Salvia anatolica | — | Endemik | — | |
| Salvia aramiensis | — | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Salvia argentea | — | — | 4 | |
| Salvia aristata | — | — | ||
| Salvia atropatana | — | — | ||
| Salvia aucheri | — | — | ||
| Salvia aucheri var. aucheri | — | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Salvia aucheri var. canescens | — | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Salvia aytachii | — | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Salvia ballsiana | — | Endemik | DD - Data Deficient - Veri yetersiz | |
| Salvia blepharochlaena | — | Endemik | LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili | |
| Salvia brachyantha | — | — | ||
| Salvia brachyantha subsp. brachyantha | — | — | ||
| Salvia brachyantha subsp. tankutiana | — | Endemik | — | |
| Salvia bracteata | — | — | ||
| Salvia cadmica | — | — | ||
| Salvia cadmica subsp. bozkiriensis | — | Endemik | — | |
| Salvia cadmica var. cadmica | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | 1 |
| Salvia caespitosa | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Salvia candidissima | — | — | ||
| Salvia candidissima subsp. candidissima | — | — | ||
| Salvia candidissima subsp. occidentalis | — | — | ||
| Salvia cassia | — | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Salvia cedronella | — | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Salvia ceratophylla | — | — | ||
| Salvia cerino-pruinosa | — | Endemik | — | |
| Salvia chionantha | — | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Salvia chrysophylla | — | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Salvia cilicica | — | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Salvia cryptantha | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | 1 |
| Salvia cyanescens | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Salvia dichroantha | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Salvia divaricata | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Salvia ekimiana | — | Endemik | — | |
| Salvia eriophora | Yünlü şalba | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Salvia euphratica | — | — | ||
| Salvia euphratica var. euphratica | — | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Salvia euphratica var. leiocalycina | — | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Salvia forskahlei | — | — | ||
| Salvia freyniana | — | Endemik | DD - Data Deficient - Veri yetersiz | |
| Salvia frigida | — | — | ||
| Salvia fruticosa | — | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | 5 | |
| Salvia glutinosa | — | — | 2 | |
| Salvia grandiflora | — | — | ||
| Salvia grandiflora *ekleme | — | — | ||
| Salvia halophila | — | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Salvia haussknechtii | — | Endemik | DD - Data Deficient - Veri yetersiz | |
| Salvia heldreichiana | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Salvia huberi | — | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Salvia hydrangea | — | — | ||
| Salvia hypargeia | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Salvia indica | — | — | ||
| Salvia kronenburgii | — | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Salvia kurdica | — | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Salvia limbata | — | — | ||
| Salvia longipedicellata | — | Endemik | LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili | |
| Salvia macrochlamys | — | — | ||
| Salvia macrosiphon | — | — | ||
| Salvia marashica | — | Endemik | — | |
| Salvia microstegia | — | — | ||
| Salvia modesta | — | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Salvia montbretii | — | — | ||
| Salvia multicaulis | — | — | 2 | |
| Salvia napifolia | Ters şalba | — | 1 | |
| Salvia nemorosa | — | — | ||
| Salvia nutans | — | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Salvia nydeggeri | — | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Salvia odontochlamys | Kulaklı şalba | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Salvia officinalis *ekleme | — | — | ||
| Salvia pachystachys | — | — | ||
| Salvia palaestina | — | — | ||
| Salvia pilifera | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Salvia pinnata | — | — | 1 | |
| Salvia pisidica | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | 1 |
| Salvia poculata | — | — | ||
| Salvia pomifera | — | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Salvia potentillifolia | — | Endemik | LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili | |
| Salvia pseudeuphratica | — | Endemik | — | |
| Salvia quezelii | — | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Salvia recognita | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Salvia reeseana | — | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Salvia rosifolia | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Salvia russellii | — | — | ||
| Salvia sclarea | — | — | 4 | |
| Salvia sericeotomentosa | — | — | ||
| Salvia sericeotomentosa var. hatayica | — | Endemik | — | |
| Salvia sericeotomentosa var. sericeotomentosa | — | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Salvia siirtica | — | Endemik | — | |
| Salvia smyrnaea | — | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | 2 |
| Salvia sp. | — | — | 3 | |
| Salvia spinosa | — | — | ||
| Salvia staminea | — | — | ||
| Salvia suffruticosa | — | — | ||
| Salvia syriaca | — | — | ||
| Salvia tchihatcheffii | — | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Salvia tigrina | — | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Salvia tobeyi | — | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Salvia tomentosa | — | — | 12 | |
| Salvia trichoclada | — | — | ||
| Salvia triloba *ekleme | — | — | ||
| Salvia verbenaca | — | — | 7 | |
| Salvia vermifolia | — | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Salvia verticillata | — | — | ||
| Salvia verticillata subsp. amasiaca | — | — | 1 | |
| Salvia verticillata subsp. verticillata | — | — | 2 | |
| Salvia virgata | — | — | 2 | |
| Salvia viridis | — | — | 6 | |
| Salvia viscosa | — | — | ||
| Salvia wiedemannii | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Salvia xanthocheila | — | — | ||
| Salvia yosgadensis | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici |