Lamiaceae

Çoğunlukla aromatik otlar, çalılar veya nadiren ağaçsı bitkilerden oluşan bu familyanın üyeleri, karşılıklı dizilmiş basit yaprakları, dörtlü köşeli gövdeleri ve uçucu yağ bezleriyle kolayca tanınır. Çiçekler genellikle iki dudaklı (bilabiat) bir yapıya sahip olup beş taç yaprağı kaynaşmış tüp şeklinde bir korolla oluşturur; beş çanak yaprağı ise çoğunlukla dişli ya da iki dudaklı bir tüp meydana getirir. Meyve tipik olarak dört adet fındıkcık (nucula) şeklinde ayrılır. Türkiye, bu familya açısından dünyanın en zengin ülkelerinden biri olup yaklaşık 45 cins ve 600'ü aşkın türü barındırmaktadır. Familya üyeleri Türkiye'nin tüm bölgelerinde yayılış gösterse de Akdeniz, Ege ve İç Anadolu step kuşaklarında yoğunlaşır; kuru kayalık yamaçlar, frigana, maki ve step habitatları başlıca yayılış alanlarıdır. Doğu Anadolu'nun dağlık kesimlerinde ise yüksek irtifaya uyum sağlamış türler gözlemlenir. Türkiye florası açısından en önemli ve tür sayısı bakımından en zengin cins Salvia'dır; ülkemizde 100'den fazla türüyle temsil edilmekte ve bu türlerin yarısına yakını Türkiye'ye özgü endemiklerden oluşmaktadır. Thymus (kekik) cinsi özellikle Anadolu step ve dağ vejetasyonunda belirleyici bir rol üstlenir ve çok sayıda endemik takson içerir. Stachys cinsi geniş ekolojik toleransıyla orman altlarından yüksek dağ çayırlarına kadar çeşitli habitatlarda yaygındır. Origanum (mercanköşk), Mentha (nane), Nepeta, Phlomis ve Teucrium familyanın diğer önemli cinsleri arasında sayılabilir. Sideritis cinsi ise özellikle dağlık kesimlerde toplanmakta olup Türkiye, bu cinsin Doğu Akdeniz çeşitlilik merkezlerinden birini oluşturmaktadır. Ajuga, Lamium ve Ballota gibi cinsler ise daha nemli, gölgeli habitatlara ve antropojen alanlara yönelik adaptasyonlarıyla dikkat çeker. Pek çok üyesi tıbbi, aromatik ve baharat bitkisi olarak geleneksel kullanım ve ekonomik değer taşıdığından familya, hem floristik hem de etnobotanik araştırmalar açısından Türkiye'de özel bir önem kazanmaktadır.