Scutellaria
Lamiaceae · 51 tür
Çok yıllık ya da tek yıllık otsu bitkiler, nadiren yarı çalı formunda olan bu cins; dört köşeli gövdesi, karşılıklı dizilmiş yaprakları ve özellikle kaliks üzerindeki sırt tarafında yer alan küçük sert çıkıntısıyla (scutellum) diğer Lamiaceae üyelerinden kolayca ayrılır. Çiçekler genellikle mavi, mor, sarı ya da beyaz renklerde olup bilabiat (iki dudaklı) yapıda korollaya sahiptir ve yaprak koltuklarında ya da uç salkımlarda dizilir. Türkiye'de bu cins; Ege, Akdeniz, İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Karadeniz bölgelerinde geniş bir yayılış gösterir. Kireçtaşı kayalıklar, step açıklıkları, orman kenarları, dağ yamaçları ve taşlık habitatlar tipik yetişme ortamlarıdır. Türkiye, dünya Scutellaria çeşitliliği açısından önemli bir merkez konumundadır; ülkemizde yaklaşık 40'ı aşkın tür kayıt altına alınmıştır. Bunların önemli bir kısmı Türkiye'ye özgü endemik türlerdir; *Scutellaria orientalis*, *S. salviifolia*, *S. tomentosa* ve *S. brevibracteata* bu endemik ya da dar yayılışlı türlerin başında gelir. Bazı türler hem etnobotanik açıdan (halk hekimliğinde kullanım) hem de farmakolojik açıdan (flavonoid içerikleri nedeniyle) bilimsel ilgi görmektedir.
| BİLİMSEL AD | TÜRKÇE AD | ENDEMİK | IUCN | |
|---|---|---|---|---|
| Scutellaria × ketenoglui | bey kasidesi | Endemik | — | |
| Scutellaria albida | — | — | ||
| Scutellaria albida subsp. albida | ak kaside | — | ||
| Scutellaria albida subsp. colchica | — | — | ||
| Scutellaria albida subsp. condensata | — | — | ||
| Scutellaria albida subsp. velenovskyi | benekli kaside | — | ||
| Scutellaria altissima | uzun kaside | — | ||
| Scutellaria anatolica | — | Endemik | — | |
| Scutellaria brevibracteata | — | — | ||
| Scutellaria brevibracteata subsp. brevibracteata | yağlı kaside | Endemik | — | |
| Scutellaria brevibracteata subsp. pannosula | mersin kasidesi | Endemik | — | |
| Scutellaria brevibracteata subsp. subvelutina | kadife kaside | — | ||
| Scutellaria diffusa | solgun kaside | — | ||
| Scutellaria galericulata | su kasidesi | — | 2 | |
| Scutellaria glaphyrostachys | hoş kaside | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Scutellaria hastifolia | mızraklı kaside | — | ||
| Scutellaria heterophylla | çelebi kasidesi | — | ||
| Scutellaria megalaspis | koca kaside | — | ||
| Scutellaria orientalis | — | — | ||
| Scutellaria orientalis subsp. alpina | — | — | ||
| Scutellaria orientalis subsp. alpina var. alpina | — | — | ||
| Scutellaria orientalis subsp. alpina var. glandulosissima | — | Endemik | LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili | |
| Scutellaria orientalis subsp. bicolor | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Scutellaria orientalis subsp. bornmuelleri | — | — | ||
| Scutellaria orientalis subsp. carica | — | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Scutellaria orientalis subsp. cretacea | — | EN - Endangered - Tehlikede | ||
| Scutellaria orientalis subsp. haussknechtii | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Scutellaria orientalis subsp. macrostegia | — | — | ||
| Scutellaria orientalis subsp. orientalis | sarı kaside | — | ||
| Scutellaria orientalis subsp. pectinata | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Scutellaria orientalis subsp. pichleri | — | — | ||
| Scutellaria orientalis subsp. pinnatifida | — | — | 1 | |
| Scutellaria orientalis subsp. porphyrostegia | — | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Scutellaria orientalis subsp. santolinoides | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Scutellaria orientalis subsp. sintenisii | — | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Scutellaria orientalis subsp. sosnowskyi | — | — | 1 | |
| Scutellaria orientalis subsp. tortumensis | — | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Scutellaria orientalis subsp. virens | — | — | ||
| Scutellaria pontica | hanım kaside | — | ||
| Scutellaria porphyrantha | al kaside | — | ||
| Scutellaria rubicunda | — | — | ||
| Scutellaria rubicunda subsp. brevibracteata | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Scutellaria rubicunda subsp. icarica | — | Endemik | DD - Data Deficient - Veri yetersiz | |
| Scutellaria rubicunda subsp. pannosula | — | Endemik | CR - Critically Endangered - Çok tehlikede | |
| Scutellaria rubicunda subsp. subvelutina | — | — | ||
| Scutellaria salviifolia | has kaside | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Scutellaria sp. | — | — | ||
| Scutellaria tomentosa | boz kaside | — | ||
| Scutellaria tortumensis | tortum kasidesi | Endemik | — | |
| Scutellaria uzunderensis | — | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Scutellaria velenovskyi | — | — |