Scutellaria
Lamiaceae · 51 tür
Çok yıllık ya da tek yıllık otsu bitkiler, nadiren yarı çalı formunda olan bu cins; dört köşeli gövdesi, karşılıklı dizilmiş yaprakları ve özellikle kaliks üzerindeki sırt tarafında yer alan küçük sert çıkıntısıyla (scutellum) diğer Lamiaceae üyelerinden kolayca ayrılır. Çiçekler genellikle mavi, mor, sarı ya da beyaz renklerde olup bilabiat (iki dudaklı) yapıda korollaya sahiptir ve yaprak koltuklarında ya da uç salkımlarda dizilir. Türkiye'de bu cins; Ege, Akdeniz, İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Karadeniz bölgelerinde geniş bir yayılış gösterir. Kireçtaşı kayalıklar, step açıklıkları, orman kenarları, dağ yamaçları ve taşlık habitatlar tipik yetişme ortamlarıdır. Türkiye, dünya Scutellaria çeşitliliği açısından önemli bir merkez konumundadır; ülkemizde yaklaşık 40'ı aşkın tür kayıt altına alınmıştır. Bunların önemli bir kısmı Türkiye'ye özgü endemik türlerdir; *Scutellaria orientalis*, *S. salviifolia*, *S. tomentosa* ve *S. brevibracteata* bu endemik ya da dar yayılışlı türlerin başında gelir. Bazı türler hem etnobotanik açıdan (halk hekimliğinde kullanım) hem de farmakolojik açıdan (flavonoid içerikleri nedeniyle) bilimsel ilgi görmektedir.
| BİLİMSEL AD | TÜRKÇE AD | ENDEMİK | IUCN | |
|---|---|---|---|---|
| Scutellaria albida | — | — | ||
| Scutellaria albida ssp. albida | — | — | ||
| Scutellaria albida ssp. colchica | — | — | ||
| Scutellaria albida ssp. condensata | — | — | ||
| Scutellaria albida ssp. velenovskyi | — | — | ||
| Scutellaria altissima | — | — | ||
| Scutellaria anatolica | — | Endemik | — | |
| Scutellaria brevibracteata | — | — | ||
| Scutellaria brevibracteata ssp. brevibracteata | — | Endemik | — | |
| Scutellaria brevibracteata ssp. pannosula | — | Endemik | — | |
| Scutellaria brevibracteata ssp. subvelutina | — | — | ||
| Scutellaria diffusa | — | — | ||
| Scutellaria galericulata | — | — | 2 | |
| Scutellaria glaphyrostachys | — | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Scutellaria hastifolia | — | — | ||
| Scutellaria heterophylla | — | — | ||
| Scutellaria megalaspis | — | — | ||
| Scutellaria orientalis | — | — | ||
| Scutellaria orientalis ssp. alpina var. alpina | — | — | ||
| Scutellaria orientalis ssp. alpina var. glandulosissima | — | Endemik | LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili | |
| Scutellaria orientalis ssp. bicolor | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Scutellaria orientalis ssp. bornmuelleri | — | — | ||
| Scutellaria orientalis ssp. carica | — | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Scutellaria orientalis ssp. cretacea | — | EN - Endangered - Tehlikede | ||
| Scutellaria orientalis ssp. haussknechtii | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Scutellaria orientalis ssp. macrostegia | — | — | ||
| Scutellaria orientalis ssp. orientalis | — | — | ||
| Scutellaria orientalis ssp. pectinata | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Scutellaria orientalis ssp. pichleri | — | — | ||
| Scutellaria orientalis ssp. pinnatifida | — | — | 1 | |
| Scutellaria orientalis ssp. porphyrostegia | — | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Scutellaria orientalis ssp. santolinoides | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Scutellaria orientalis ssp. sintenisii | — | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Scutellaria orientalis ssp. sosnowskyi | — | — | 1 | |
| Scutellaria orientalis ssp. tortumensis | — | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Scutellaria orientalis ssp. virens | — | — | ||
| Scutellaria orientalis subsp. alpina | — | — | ||
| Scutellaria pontica | — | — | ||
| Scutellaria porphyrantha | — | — | ||
| Scutellaria rubicunda | — | — | ||
| Scutellaria rubicunda ssp. brevibracteata | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Scutellaria rubicunda ssp. icarica | — | Endemik | DD - Data Deficient - Veri yetersiz | |
| Scutellaria rubicunda ssp. pannosula | — | Endemik | CR - Critically Endangered - Çok tehlikede | |
| Scutellaria rubicunda ssp. subvelutina | — | — | ||
| Scutellaria salviifolia | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Scutellaria sp. | — | — | ||
| Scutellaria tomentosa | — | — | ||
| Scutellaria tortumensis | — | Endemik | — | |
| Scutellaria uzunderensis | — | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Scutellaria velenovskyi | — | — | ||
| Scutellaria x ketenoglui | — | Endemik | — |