Sideritis

Çok yıllık ya da nadiren tek yıllık otsu bitkiler ya da yarı çalılar olup genellikle yoğun tüylü gövde ve yapraklara sahiptir; yapraklar karşılıklı dizilişli, basit ve kenarları dişli ya da tam olabilir. Çiçekler verticillaster adı verilen yalancı halkalar oluşturarak dizilir, kaliks beş dişli ve genellikle sivri uçlu, korolla sarı, beyazımsı ya da mor tonlarında ve iki dudaklıdır. Türkiye, bu cins için küresel çeşitlilik merkezi niteliğindedir; ülkemizde özellikle Ege, Akdeniz, İç Anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerinin dağlık kesimlerinde yoğunlaşır. Tipik habitatları kayalık yamaçlar, taşlık step alanları, kireçtaşı kayalıkları ve yüksek dağ yamaçlarıdır; genellikle 500–2500 m yükseklik aralığında görülür. Türkiye'de 45'i aşkın türüyle temsil edilmekte olup bunların büyük çoğunluğu endemiktir; *Sideritis stricta*, *S. libanotica*, *S. trojana*, *S. perfoliata* ve *S. condensata* bu endemik türlerin öne çıkan örnekleri arasındadır. Halk arasında "dağ çayı" veya "ada çayı" olarak bilinen çeşitli türleri, özellikle *S. scardica* ve yakın akrabaları, geleneksel tıpta ve gıda sektöründe geniş çapta kullanılmaktadır.