Arctium
Asteraceae · 8 tür
Orta büyüklükte iki yıllık otsu bitkilerden oluşan bu cins, rozet şeklinde düzenlenmiş büyük, kalp biçimli alt yaprakları ve sert, kancalı kavuzları (brakteler) sayesinde kolayca tanınır. Olgunlaştığında küresel biçimdeki kapitulaların kavuzları kanca yapısıyla hayvanlara ve insan giysilerine yapışarak uzun mesafeli tohum dağılımını sağlar; bu "epizoik" dağılım mekanizması bitkinin en belirgin özelliklerinden biridir. Türkiye'de başta Kuzey Anadolu (Karadeniz Bölgesi) ve Kuzeybatı Anadolu olmak üzere ülkenin ılıman ve nemli bölgelerinde yaygın olup yol kenarları, çit dippleri, çalılıklar, tarla kenarları ve köy çevreleri gibi ruderalize habitatlarda sıklıkla görülür. Cins, Türkiye'de *Arctium lappa* L. (büyük dulavrat otu) ve *Arctium minus* (Hill) Bernh. (küçük dulavrat otu) türleriyle temsil edilmekte olup her ikisi de Kuzey Anadolu'dan Marmara ve İç Anadolu'ya uzanan geniş bir alanda yayılış gösterir. Türkiye'ye özgü endemik bir tür bu cinste bilinmemektedir; mevcut türler Avrupa ve Batı Asya'da geniş yayılışa sahip, yaygın ve istilacı eğilimli taksonlardır. *A. lappa*'nın kalın etli kökü geleneksel halk hekimliğinde ve gıda olarak kullanılmaktadır.
| BİLİMSEL AD | TÜRKÇE AD | ENDEMİK | IUCN | |
|---|---|---|---|---|
| Arctium lappa | — | — | ||
| Arctium minus | Löşlek | — | 1 | |
| Arctium minus ssp. minus | — | — | ||
| Arctium minus ssp. pubens | — | — | ||
| Arctium platylepis | Bal Dikeni | — | ||
| Arctium sp. | — | — | 1 | |
| Arctium tomentosum | Hanım Yaması | — | ||
| Arctium tomentosum var. glabrum | — | — | 1 |