Asteraceae

Tek veya çok yıllık otsu bitkiler, nadiren çalı ya da ağaç formunda olan üyelerden oluşan bu büyük familya, karakteristik bileşik çiçek yapısıyla kolaylıkla tanınır. Görünürde tek bir çiçek izlenimi veren kapitulum (başçık), gerçekte çok sayıda küçük çiçeği bir arada barındıran bir çiçek topluluğudur; dışta dil şeklindeki ligulat (ray) çiçekler, ortada ise tübüler (disk) çiçekler yer alır. Meyve, genellikle aken tipinde olup çoğu türde uçuşu kolaylaştıran papus tüyleri taşır. Türkiye, dünya genelinde yaklaşık 25.000 tür barındıran bu familyanın özellikle zengin olduğu ülkelerin başında gelir; ülkemizde 150'yi aşkın cins ve 1.000'den fazla tür kayıt altına alınmıştır. Anadolu'nun step, dağlık alan, kıyı kesimi, orman açıklığı ve bozuk alanlar gibi son derece çeşitli habitatlarında yayılış gösteren familya üyeleri, hemen her coğrafi bölgede karşılaşılabilir. İç Anadolu ve Doğu Anadolu'nun step ekosistemlerinde Centaurea, Achillea, Tanacetum ve Artemisia cinsleri baskın gruplar arasında öne çıkar. Centaurea (peygamber çiçeği) cinsi, Türkiye'nin endemizm açısından en zengin cinslerinden biri olup ülkemize özgü 200'ü aşkın endemik tür barındırır. Güneydoğu Anadolu ve İç Anadolu steplerinde Cousinia cinsine ait türler dikkat çekici bir çeşitlilik sergilemektedir. Akdeniz ve Ege bölgelerinde Anthemis, Crepis ve Cichorium gibi cinsler yaygın olarak görülür. Karadeniz Bölgesi'nin nemli orman ve çayır kuşaklarında ise Doronicum, Senecio ve Cirsium cinsleri önemli yer tutar. Echinops (top dikeni) cinsi, özellikle kuru ve taşlık yamaçlarda karakteristik türler oluşturur; E. orientalis gibi türler Anadolu'nun simge bitkilerinden sayılır. Endemizm açısından dikkat çekici örnekler arasında Scorzonera, Hieracium ve Inula cinsleri de önemli katkı sağlar; bu cinsler içinde yalnızca Türkiye'de yayılış gösteren çok sayıda takson mevcuttur. Bazı türler tıbbi, bazıları ise tarımsal öneme sahiptir; ayçiçeği (Helianthus annuus), enginar (Cynara scolymus) ve hindiba (Cichorium intybus) ekonomik açıdan öne çıkan kültür veya yabani türlerdir. Yüksek endemizm oranı ve geniş habitat yelpazesiyle Anadolu, bu familyanın evrimsel çeşitlenmesi açısından küresel ölçekte kritik bir merkez niteliği taşımaktadır.