Aristolochia
Aristolochiaceae · 32 tür
Çiçek yapısı bakımından son derece özgün olan bu sarılıcı ya da dik otsu/odunsu bitki cinsi, tüp şeklinde bükümlü ya da at nalı biçiminde kıvrılmış, çoğunlukla koyu noktalı ya da damarlanmalı tuhaf görünümlü periant tüpüyle kolaylıkla tanınır. Çiçekleri tozlayıcı böcekleri (özellikle sinekleri) kapan mekanizmasıyla işlevsel bir aldatıcı tozlaşma stratejisi sergiler; kapsül meyveleri olgunlaşınca longitudinal şeritler halinde açılır. Türkiye'de ağırlıklı olarak Ege, Akdeniz ve Güney Marmara bölgelerinde yayılır; nem tutan kıyı makilikleri, kalkertaşlı yamaçlar, vadi ormanları ve çalılıklar başlıca habitatlarıdır. Ülkemizde yaklaşık 8–10 tür ile temsil edilmekte olup *Aristolochia hirta* L., *A. bodamae* Dingler ve *A. maurorum* L. en yaygın karşılaşılan türler arasındadır. *Aristolochia steupii* Nyman ise Türkiye için endemik ya da yarı endemik statüde değerlendirilen dar yayılışlı bir taksondur. Bazı türler geleneksel halk hekimliğinde kullanılmış olsa da aristoloşik asit içerikleri nedeniyle ciddi nefrotoksik etkileri bilinmekte ve kullanımları tehlikeli kabul edilmektedir.
| BİLİMSEL AD | TÜRKÇE AD | ENDEMİK | IUCN | |
|---|---|---|---|---|
| Aristolochia × gueneri | Bey ibriği | Endemik | — | |
| Aristolochia × gypsicola | Tosbağa bostanı | Endemik | — | |
| Aristolochia adalica | Koca lohusa otu | — | ||
| Aristolochia altanii | Cüce ibrik | — | ||
| Aristolochia auricularia | Kedi taşağı | Endemik | LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili | |
| Aristolochia baseri | Karga keleği | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Aristolochia billardieri | Karga kavunu | — | ||
| Aristolochia bodamae | Develi otu | — | ||
| Aristolochia bottae | Köpek taşağı | — | ||
| Aristolochia brevilabris | Çetük otu | Endemik | DD - Data Deficient - Veri yetersiz | |
| Aristolochia cilicica | Köpek yamşağı | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Aristolochia clematitis | Lohusa otu | — | 1 | |
| Aristolochia geniculata | Zılındar | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Aristolochia guichardii | Çoban düdüğü | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | 1 |
| Aristolochia hirta | Yılan otu | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | 9 | |
| Aristolochia iberica | Koca kokorot | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Aristolochia incisa | Karga düveleği | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Aristolochia isaurica | Zilcik | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Aristolochia krausei | Karga topalağı | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Aristolochia lycica | Karga kavunu | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Aristolochia maurorum | Karga bardağı | — | ||
| Aristolochia paecilantha | Kundurcınık | — | ||
| Aristolochia pallida | Sarıca otu | — | 2 | |
| Aristolochia parvifolia | Kedi kirpiği | — | 1 | |
| Aristolochia poluninii | Dulcik dibi | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Aristolochia pontica | Gangırdak | — | ||
| Aristolochia rechingeriana | Boru elması | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Aristolochia rotunda | Zeravent otu | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Aristolochia samsunensis | Samsun lohusa otu | Endemik | CR - Critically Endangered - Çok tehlikede | |
| Aristolochia sempervirens | Sarı asma | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | 2 | |
| Aristolochia sp. | — | — | ||
| Aristolochia stenosiphon | Karga kulağı | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir |