Genel Bilgiler

Çiçek yapısı bakımından son derece özgün olan bu sarılıcı ya da dik otsu/odunsu bitki cinsi, tüp şeklinde bükümlü ya da at nalı biçiminde kıvrılmış, çoğunlukla koyu noktalı ya da damarlanmalı tuhaf görünümlü periant tüpüyle kolaylıkla tanınır. Çiçekleri tozlayıcı böcekleri (özellikle sinekleri) kapan mekanizmasıyla işlevsel bir aldatıcı tozlaşma stratejisi sergiler; kapsül meyveleri olgunlaşınca longitudinal şeritler halinde açılır. Türkiye'de ağırlıklı olarak Ege, Akdeniz ve Güney Marmara bölgelerinde yayılır; nem tutan kıyı makilikleri, kalkertaşlı yamaçlar, vadi ormanları ve çalılıklar başlıca habitatlarıdır. Ülkemizde yaklaşık 8–10 tür ile temsil edilmekte olup *Aristolochia hirta* L., *A. bodamae* Dingler ve *A. maurorum* L. en yaygın karşılaşılan türler arasındadır. *Aristolochia steupii* Nyman ise Türkiye için endemik ya da yarı endemik statüde değerlendirilen dar yayılışlı bir taksondur. Bazı türler geleneksel halk hekimliğinde kullanılmış olsa da aristoloşik asit içerikleri nedeniyle ciddi nefrotoksik etkileri bilinmekte ve kullanımları tehlikeli kabul edilmektedir.

Türler (32)
BİLİMSEL AD TÜRKÇE AD ENDEMİK IUCN
Aristolochia × gueneri Bey ibriği Endemik —
Aristolochia × gypsicola Tosbağa bostanı Endemik —
Aristolochia adalica Koca lohusa otu —
Aristolochia altanii Cüce ibrik —
Aristolochia auricularia Kedi taşağı Endemik LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili
Aristolochia baseri Karga keleği Endemik LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi
Aristolochia billardieri Karga kavunu —
Aristolochia bodamae Develi otu —
Aristolochia bottae Köpek taşağı —
Aristolochia brevilabris Çetük otu Endemik DD - Data Deficient - Veri yetersiz
Aristolochia cilicica Köpek yamşağı Endemik LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi
Aristolochia clematitis Lohusa otu — 1
Aristolochia geniculata Zılındar Endemik EN - Endangered - Tehlikede
Aristolochia guichardii Çoban düdüğü Endemik VU - Vulnerable - Zarar görebilir 1
Aristolochia hirta Yılan otu LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici 9
Aristolochia iberica Koca kokorot VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Aristolochia incisa Karga düveleği VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Aristolochia isaurica Zilcik Endemik EN - Endangered - Tehlikede
Aristolochia krausei Karga topalağı Endemik EN - Endangered - Tehlikede
Aristolochia lycica Karga kavunu Endemik LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi
Aristolochia maurorum Karga bardağı —
Aristolochia paecilantha Kundurcınık —
Aristolochia pallida Sarıca otu — 2
Aristolochia parvifolia Kedi kirpiği — 1
Aristolochia poluninii Dulcik dibi Endemik LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi
Aristolochia pontica Gangırdak —
Aristolochia rechingeriana Boru elması Endemik EN - Endangered - Tehlikede
Aristolochia rotunda Zeravent otu VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Aristolochia samsunensis Samsun lohusa otu Endemik CR - Critically Endangered - Çok tehlikede
Aristolochia sempervirens Sarı asma VU - Vulnerable - Zarar görebilir 2
Aristolochia sp. — —
Aristolochia stenosiphon Karga kulağı Endemik VU - Vulnerable - Zarar görebilir