Teucrium
Lamiaceae · 56 tür
Ballıbabagiller (Lamiaceae) familyasına ait çok yıllık, nadiren tek yıllık otsu bitkiler ya da çalılar olan bu cins, tipik olarak dört köşeli gövde, karşılıklı dizilmiş yapraklar ve genellikle tek dudaklı görünümlü çiçeklerle ayırt edilir; üst dudak indirgenmiş ya da yoktur, alt dudak ise beş lobludur. Türkiye'de yaklaşık 50 tür ile temsil edilen cins, ülkenin en zengin Teucrium çeşitliliğine ev sahipliği yapan bölgelerden biri olma özelliğini taşır. Kuzey Anadolu dağları, İç Anadolu bozkırları, Güneydoğu Anadolu'nun kalkerli kayalıkları ve Ege kıyı şeridi başlıca yayılış merkezleridir. Tipik habitatlar arasında kireçtaşı kayalıklar, frigana ve maki formasyonları, step alanları, orman açıklıkları ve dağ yamaçları sayılabilir. Türkiye açısından öne çıkan endemik ve önemli türler arasında *Teucrium chamaedrys* (yaygın meşe sarmaşığı otu), *T. polium* (ak çay), *T. orientale* ve *T. sandrasicum* gibi dar yayılışlı endemikler yer alır. Birçok tür halk hekimliğinde çay olarak kullanılmakla birlikte bazı türlerin hepatotoksik bileşenler içerdiği bilinmekte ve bu nedenle dikkatli kullanılması önerilmektedir.
| BİLİMSEL AD | TÜRKÇE AD | ENDEMİK | IUCN | |
|---|---|---|---|---|
| Teucrium alyssifolium | gülmahmut | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | 1 |
| Teucrium andrusi | çölilacı | Endemik | — | 3 |
| Teucrium antitauricum | — | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Teucrium brevifolium | ververik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | 1 | |
| Teucrium cavernarum | biberyavşanı | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Teucrium chamaedrys | — | — | ||
| Teucrium chamaedrys subsp. chamaedrys | kısamahmut | — | 5 | |
| Teucrium chamaedrys subsp. lydium | bodurmahmut | — | ||
| Teucrium chamaedrys subsp. sinuatum | sancıotu | — | ||
| Teucrium chamaedrys subsp. syspirense | — | — | 1 | |
| Teucrium chamaedrys subsp. tauricola | çobansargısı | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Teucrium chamaedrys subsp. trapezunticum | dalakotu | — | ||
| Teucrium chasmophyticum | gürpüntüotu | — | ||
| Teucrium creticum | akpüren | — | 1 | |
| Teucrium divaricatum | — | — | ||
| Teucrium divaricatum subsp. divaricatum | mürcüotu | — | 11 | |
| Teucrium divaricatum subsp. graecum | böceotu | DD - Data Deficient - Veri yetersiz | 1 | |
| Teucrium divaricatum subsp. villosum | — | — | 1 | |
| Teucrium ekimii | — | Endemik | CR - Critically Endangered - Çok tehlikede | 1 |
| Teucrium flavum | — | — | ||
| Teucrium flavum subsp. hellenicum | sarıyavşan | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Teucrium haradjanii | kelmahmut | EN - Endangered - Tehlikede | ||
| Teucrium hircanicum | yağmurotu | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Teucrium kotschyanum | zırnıkotu | — | ||
| Teucrium lamiifolium | — | — | ||
| Teucrium lamiifolium subsp. lamiifolium | — | — | 1 | |
| Teucrium lamiifolium subsp. stachyophyllum | — | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Teucrium leucophyllum | buldumcuk | Endemik | EX - Extinct - Tükenmiş | |
| Teucrium melissoides | — | — | ||
| Teucrium microphyllum | — | — | 1 | |
| Teucrium montanum | — | — | ||
| Teucrium montanum subsp. montanum | dağdalak | — | ||
| Teucrium montbretii | — | — | ||
| Teucrium montbretii subsp. heliotropiifolium | — | — | ||
| Teucrium montbretii subsp. montbretii | fatmacıkotu | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | 1 | |
| Teucrium montbretii subsp. pamphylicum | sürmelifatmacıkotu | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | 1 |
| Teucrium multicaule | haptutan | — | 1 | |
| Teucrium odontites | hamesi | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Teucrium orientale | — | — | ||
| Teucrium orientale var. glabrescens | — | — | 1 | |
| Teucrium orientale var. orientale | kirveotu | — | 1 | |
| Teucrium orientale var. puberulens | — | — | ||
| Teucrium ozturkii | mevlen | Endemik | — | |
| Teucrium paederotoides | — | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | 1 |
| Teucrium parviflorum | koyunotu | — | ||
| Teucrium pestalozzae | oğlanotu | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Teucrium polium | — | — | ||
| Teucrium polium subsp. polium | acıyavşan | — | 11 | |
| Teucrium pruinosum | — | — | 1 | |
| Teucrium pseudaroanium | — | Endemik | — | |
| Teucrium sandrasicum | ülper | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | 1 |
| Teucrium scordium | — | — | ||
| Teucrium scordium subsp. scordioides | — | — | ||
| Teucrium scordium subsp. scordium | susarmısağı | — | ||
| Teucrium sp. | — | — | ||
| Teucrium spinosum | dikenlimahmut | DD - Data Deficient - Veri yetersiz |