Thymus
Lamiaceae · 62 tür
Ballıbabagiller (Lamiaceae) familyasına ait çok yıllık otsu ya da yarı çalı formundaki bu cins, genellikle aromatik, yoğun kıllı gövdeler, küçük ve çoğunlukla revolut kenar yapraklar ile küçük pembe-mor ya da beyaz renkli, iki dudaklı çiçeklerden oluşan salkımımsı ya da başak biçimli çiçek durumlarıyla tanınır. Çiçeklerde çanak 5 dişli ve iki dudaklı olup taç tüpü belirgindir; dört stamen genellikle taçtan dışarı taşar. Türkiye, bu cins için küresel ölçekte en zengin çeşitliliklerden birine ev sahipliği yapar; özellikle İç Anadolu bozkırları, Doğu Anadolu dağlık alanları, Güneydoğu Anadolu platoları ve Ege-Akdeniz kıyı kuşakları başlıca yayılış merkezleridir. Kireçtaşı kayalıklar, step vejetasyonu, kuru yamaçlar, frigana ve garig toplulukları en tipik habitatlarını oluşturur. Türkiye'de otuzun üzerinde endemik tür bulunmakta olup *Thymus sipyleus*, *T. revolutus*, *T. leucostomus*, *T. praecox* subsp. endemikleri ve *T. cilicicus* bunların öne çıkanları arasındadır. *Thymus vulgaris* kültürü yapılan ve baharat olarak geniş çapta kullanılan bir tür iken, *T. longicaulis* ve *T. pectinatus* gibi taksonlar Anadolu'nun farklı ekolojik kuşaklarında doğal olarak yayılış gösterir. Etnobotanik açıdan kekik adıyla bilinen bu cins, tıbbi, aromatik ve gıda endüstrisinde büyük önem taşıyan uçucu yağ bileşikleri (timol, karvakrol) bakımından son derece zengindir.
| BİLİMSEL AD | TÜRKÇE AD | ENDEMİK | IUCN | |
|---|---|---|---|---|
| Thymus argaeus | erciyeskekiği | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Thymus artvinicus | çoruhkekiği | Endemik | — | |
| Thymus atticus | ergenekekiği | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | 1 | |
| Thymus aznavourii | zarif kekik | Endemik | CR - Critically Endangered - Çok tehlikede | |
| Thymus bornmuelleri | ulu kekik | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | 1 |
| Thymus brachychilus | mor kekik | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | 1 |
| Thymus canoviridis | dadaşkekiği | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Thymus capitata | — | — | ||
| Thymus cappadocicus | taşkekiği | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Thymus cariensis | çamkekiği | Endemik | CR - Critically Endangered - Çok tehlikede | |
| Thymus cherlerioides | kazkekiği | LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili | ||
| Thymus cilicicus | kılçıkkekiği | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Thymus comptus | boğumlu kekik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Thymus convolutus | eğinkekiği | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Thymus eigii | çalı kekik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Thymus eriocalyx | — | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Thymus fallax | catri | — | ||
| Thymus fedtschenkoi | Cüce kekik | LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili | ||
| Thymus haussknechtii | fıratkekiği | Endemik | LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili | |
| Thymus kotschyanus | — | — | ||
| Thymus kotschyanus subsp. kotschyanus | Kekik | — | 1 | |
| Thymus kotschyanus var. eriophorus | — | — | ||
| Thymus kotschyanus var. glabrescens | — | — | ||
| Thymus leucostomus | — | LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili | 2 | |
| Thymus leucostomus subsp. argillaceus | — | — | ||
| Thymus leucotrichus | — | — | ||
| Thymus leucotrichus subsp. leucotrichus | Kağ kekiği | — | 2 | |
| Thymus longicaulis | — | — | ||
| Thymus longicaulis subsp. chaubardii | — | — | 3 | |
| Thymus longicaulis subsp. chaubardii var. antalyanus | — | — | ||
| Thymus longicaulis subsp. longicaulis | — | — | ||
| Thymus longicaulis subsp. longicaulis var. subisophyllus | — | — | ||
| Thymus migricus | peynirkekiği | — | 1 | |
| Thymus nummularius | limonkekiği | — | ||
| Thymus pallasicus | — | Endemik | — | |
| Thymus pectinatus | sivaskekiği | Endemik | LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili | |
| Thymus plegioides | — | — | ||
| Thymus praecox | — | — | ||
| Thymus praecox subsp. caucasicus | — | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Thymus praecox subsp. grossheimii | — | — | ||
| Thymus praecox subsp. scorpilii var. scorpilii | — | — | ||
| Thymus pseudopulegioides | — | — | 2 | |
| Thymus pubescens | tüylü kekik | — | ||
| Thymus pulegioides | — | — | ||
| Thymus pulvinatus | yerkekiği | Endemik | CR - Critically Endangered - Çok tehlikede | |
| Thymus revolutus | kumkekiği | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | 2 |
| Thymus roegneri | koyunkekiği | — | 2 | |
| Thymus samius | — | Endemik | DD - Data Deficient - Veri yetersiz | |
| Thymus sibthorpii | top kekik | — | ||
| Thymus sipyleus | — | — | 1 | |
| Thymus sipyleus subsp. rosulans | — | — | 1 | |
| Thymus sipyleus subsp. sipyleus var. sipyleus | — | — | ||
| Thymus sp. | — | — | ||
| Thymus spathulifolius | kaşıkkekiği | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Thymus striatus | çizgili kekik | — | ||
| Thymus subcollinus | yitik kekik | — | ||
| Thymus syriacus | harrankekiği | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Thymus thracicus | — | — | ||
| Thymus thracicus var. longidens | — | — | ||
| Thymus transcaucasicus | — | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Thymus zygioides | — | — | 2 | |
| Thymus zygioides subsp. lycaonicus | — | — | 1 |