Triticum
Poaceae · 18 tür
Buğday olarak bilinen bu cins, Poaceae familyasının en önemli tarımsal temsilcilerinden biridir; tek yıllık otsu bitkiler olup dik, içi boş saplara, düz ve şeritsi yapraklara sahiptir, başakları ise sıkı dizilmiş başakçıklardan oluşur. Türkiye, bu cinsin birincil gen merkezi ve çeşitlilik merkezi olarak kabul edilmekte olup hem kültür hem de yabani türler bakımından olağanüstü bir zenginlik barındırır. Kültür formları Türkiye'nin her bölgesinde yaygın biçimde yetiştirilirken yabani akrabaları başta Güneydoğu Anadolu, İç Anadolu ve Ege olmak üzere tahrip edilmiş alanlar, yol kenarları ve açık habitatlarda doğal olarak yayılış gösterir. Türkiye için özellikle önemli olan yabani türler arasında *T. boeoticum* (yabani tek dane buğdayı) ve *T. urartu* sayılabilir; bu türler modern ekmeklik buğdayın evrimsel ataları olarak büyük bilimsel değer taşır. *T. dicoccoides* (yabani emmer buğdayı) ise Güneydoğu Anadolu'da hâlâ doğal popülasyonlarla temsil edilen bir başka kritik yabani akrabadır. Türkiye'deki bu yabani gen kaynakları, ıslah çalışmaları açısından dünya genelinde eşsiz bir rezervuar niteliği taşımaktadır.
| BİLİMSEL AD | TÜRKÇE AD | ENDEMİK | IUCN | |
|---|---|---|---|---|
| Triticum aestivum | — | — | 1 | |
| Triticum baeoticum | — | — | ||
| Triticum carthlicum | — | — | ||
| Triticum dicoccoides | — | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Triticum dicoccon | — | — | ||
| Triticum durum | — | — | ||
| Triticum monococcum | — | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Triticum polonicum | — | — | ||
| Triticum sp. | — | — | 1 | |
| Triticum timopheevi | — | — | ||
| Triticum timopheevii var. araraticum | Delirus buğdayı | DD - Data Deficient - Veri yetersiz | ||
| Triticum turgidum | — | — | ||
| Triticum urartu | — | — | ||
| Triticum urartu ssp. urartu var. pubescentinigrum | — | Endemik | — | |
| Triticum urartu ssp. urartu var. pubescentiurartu | — | Endemik | — | |
| Triticum urartu ssp. urartu var. turcicum | — | Endemik | — | |
| Triticum urartu subsp. urartu | — | — | ||
| Triticum vulgare | — | — |