Tulipa
Liliaceae · 22 tür
Soğanlı, çok yıllık otsu bitkilerden oluşan bu grup; dik gövde, geniş ve etli yapraklar ile iri, çoğunlukla tek çiçek taşımasıyla kolayca tanınır. Tepalleri genellikle 6, serbest ve parlak renkli (kırmızı, sarı, beyaz, mor veya iki renkli) olup taç yaprak görünümündedir; stamen sayısı 6, anter uzun ve belirgindir. Türkiye, dünya genelinde bu cinsin en zengin tür çeşitliliğine ev sahipliği yapan ülkeler arasında yer almakta; yaklaşık 20-25 tür ile önemli bir mikro-çeşitlilik ve endemizm merkezi konumundadır. İç Anadolu step ve yarı kurak alanları, Doğu Anadolu dağlık kesimleri, Güneydoğu Anadolu kireçtaşlı yamaçları ve Ege kıyı bölgeleri başlıca yayılış alanlarını oluşturur; kayalık yamaçlar, taşlı step ve subalpin çayırlar tipik habitatları arasındadır. Türkiye'ye özgü endemik türlerin en dikkat çekicileri arasında *Tulipa armena*, *T. kurdica*, *T. humilis*, *T. julia* ve özellikle Orta Anadolu'ya has *T. agenensis* sayılabilir; *T. sprengeri* ise Amasya çevresinden tanımlanan ve doğada son derece nadir bulunan bir endemiktir. Birçok tür yurt içinde soğan toplanması ve habitat tahribatı nedeniyle baskı altında olup CITES ve ulusal mevzuat kapsamında koruma altına alınmıştır.
| BİLİMSEL AD | TÜRKÇE AD | ENDEMİK | IUCN | |
|---|---|---|---|---|
| Tulipa agenensis | — | — | ||
| Tulipa aleppensis | — | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Tulipa armena | — | — | ||
| Tulipa armena var. armena | Hoş lâle | — | ||
| Tulipa armena var. galatica | Altın lâle | — | ||
| Tulipa armena var. lycica | — | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | ||
| Tulipa biflora | — | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Tulipa cinnabarina | — | Endemik | — | |
| Tulipa clusiana | — | — | ||
| Tulipa humilis | — | — | ||
| Tulipa julia | — | — | ||
| Tulipa karamanica | — | Endemik | — | |
| Tulipa koyuncui | — | Endemik | — | |
| Tulipa orphanidea | — | — | 1 | |
| Tulipa praecox | — | NE - Not Evalueted - Değerlendirilemeyen | ||
| Tulipa saxatilis | — | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Tulipa sintenisii | Muş lâlesi | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Tulipa sp. | — | — | 2 | |
| Tulipa sprengeri | — | NE - Not Evalueted - Değerlendirilemeyen | ||
| Tulipa sylvestris | — | — | 1 | |
| Tulipa systola | — | — | ||
| Tulipa undulatifolia | — | — | 2 |