Diğer Dillerde
TürkçeZambakgiller
Genel Bilgiler

Çoğunlukla soğan veya rizom gibi yeraltı depo organlarına sahip, çok yıllık otsu bitkilerden oluşan bu grup, genellikle iri ve gösterişli çiçekleriyle tanınır. Yapraklar şerit ya da mızrak biçiminde, paralel damarlı ve çoğunlukla tabanda kümeli olarak bulunur. Çiçekler genellikle aktinomorf, altı adet perigon parçasına sahip olup iki halka hâlinde dizilmiştir; taç ve çanak yaprak arasındaki ayrım belirgin değildir. Altı adet stamen ve üstte konumlanmış, üç karpelli bir ginekeum tipiktir; meyve genellikle kapsül ya da nadiren etli meyve (berry) şeklinde gelişir. Türkiye'de bu familya başta Doğu Anadolu olmak üzere İç Anadolu'nun step alanları, Ege ve Akdeniz bölgelerinin makiler ile kaya yamaçları, Karadeniz'in nemli orman açıklıkları gibi çok farklı habitatlarda temsil edilmektedir. Özellikle dağlık kesimlerin taşlı, iyi drene olan yamaçları ve subalpın çayırlar önemli yayılış alanları arasındadır. Türkiye'nin en zengin cinslerinden biri olan *Lilium*, başta Karadeniz kıyı kuşağı olmak üzere birkaç önemli endemik ya da dar yayılışlı tür barındırır; bunlar arasında *Lilium ponticum* öne çıkmaktadır. *Fritillaria* cinsi ise Türkiye'de son derece yüksek tür çeşitliliğine sahiptir ve pek çok endemik takson içermektedir; *Fritillaria aurea*, *F. whittallii* ve *F. forbesii* bunların başında gelir. *Tulipa* (lale) cinsi de ülkemizde geniş yayılış gösteren, kültürü ve yabani formlarıyla büyük öneme sahip bir gruptur; Türkiye, dünya lale çeşitliliğinin ana merkezlerinden biridir. *Erythronium* cinsi yalnızca Doğu Anadolu dağlarındaki sınırlı alanlarda bulunurken, *Gagea* cinsi step ve tarla kenarlarında yaygın biçimde temsil edilmektedir. Türkiye bu familya için küresel ölçekte önemli bir gen merkezi ve çeşitlilik odağı niteliği taşımakta, bitki örtüsünün korunması açısından büyük bilimsel değer arz etmektedir.

Açıklama / Not

3500 kadar türü ile dünyanın geniş bölgelerine yayılmış soganlı, yumrulu, rizomlu geofit'lerdir. Çiçeklerinde ışınsal simetri, çiçek örtüsünün perigon tipinde üçerli tepal yapraklarından oluşması Andrekeum'da iki daire üzerinde üçerli stamen bulunuşu Anter'lerin ekstrans veya intars açılması üç karpelin birleşmesi ile sinkarp ve üç gözlü, üst durumlu ovaryum bulunuşu, meyvaların bakka veya kapsül tipinde oluşu, nihayet tohum endosperm'inde nişasta yanında, sabit yaglar hemiselüloz yedek besin maddelerinin depo edilmesi en önemli özellikleridir. Yapraklar çoğunlukla şeritsi olup damarlanma orta damara paraleldir.