Xanthium
Asteraceae · 7 tür
Sert tüylü, tek yıllık otsu bitkilerden oluşan bu cins, karakteristik çengelli dikenlerle kaplı sert meyve yapısıyla (involukrum kökenli kapçık) kolayca tanınır. Yapraklar geniş, alternan dizilişli ve genellikle loblu ya da dişli kenarlıdır; çiçekler tek evcikli olup erkek ve dişi kapitulumlar aynı bitkide ayrı ayrı bulunur. Türkiye'de başta *Xanthium strumarium* (pıtırak) olmak üzere az sayıda türle temsil edilir; bu tür ülkenin hemen her bölgesinde, özellikle Ege, Marmara, Akdeniz ve İç Anadolu'da geniş yayılış gösterir. Nehir kenarları, tarlalar, yol kenarları, boş araziler ve yerleşim yeri çevreleri gibi nitrojen açısından zengin, disturbe habitatları tercih eder. *Xanthium spinosum* üç kollu dikenleriyle gövde üzerinde de rahatlıkla ayrılan ikinci önemli türdür ve özellikle güney ve batı kıyı şeridinde yayılış gösterir. Her iki tür de kozmopolit-ruderal karakterde olup Türkiye'ye özgü endemik takson bu cinste bilinmemektedir. Dikenli meyveleri hayvan tüyüne ve insan giysisine yapışarak uzak mesafelere taşınabildiğinden epizokor yayılım stratejisi bu cinsin en belirgin ekolojik özelliğidir.
| BİLİMSEL AD | TÜRKÇE AD | ENDEMİK | IUCN | |
|---|---|---|---|---|
| Xanthium orientale | — | — | ||
| Xanthium orientale ssp. italicum | Domuz Pıtrağı | — | ||
| Xanthium sp. | — | — | ||
| Xanthium spinosum | Pıtrak | — | 1 | |
| Xanthium strumarium | — | — | ||
| Xanthium strumarium ssp. brasilicum | Yitik Pıtrak | — | ||
| Xanthium strumarium ssp. strumarium | Koca Pıtrak | — | 1 |