Arum
Araceae · 34 tür
Çok yıllık otsu bitkiler olup yeraltında yumru şeklinde rizomları bulunur. Yapraklar uzun saplı, ok ya da mızrak biçiminde, genellikle parlak yeşil renkte ve kimi zaman koyu lekeli olabilir. Çiçek durumu tipik bir spata (büyük, renkli veya yeşilimsi brakteal yaprak) ile çevrilmiş bir spadiksten (et dokulu çiçek ekseni) oluşur; spadiksin üst kısmı kısır ve çoğunlukla mor-morumsu renktedir; bu kısım ısı üretme (termogenez) özelliğiyle böcekleri, özellikle sinekleri kendine çekerek tozlaşmayı sağlar. Meyveler olgunlaşınca kırmızı veya turuncu renk alan etli birer meyve salkımı oluşturur. Türkiye'de başta Ege, Akdeniz ve Batı Karadeniz kıyı kuşakları olmak üzere, serin ve nemli ormanlık alanlarda, makiliklerde, ırmak kenarlarında ve taşlık yamaçlarda yayılış gösterir. Türkiye'de *Arum italicum*, *Arum maculatum*, *Arum dioscoridis* ve *Arum byzantinum* başlıca türler arasındadır; *Arum dioscoridis* özellikle Güneybatı Anadolu'da yaygın olup bölgeye özgü varyasyonlarıyla dikkat çeker. *Arum elongatum* ise Doğu Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu'da görülmektedir. Bitkinin tüm kısımları kalsiyum oksalat kristalleri nedeniyle ham hâlde toksik olup, halk hekimliğinde ve bazı bölgelerde geleneksel kullanımları mevcuttur.
| BİLİMSEL AD | TÜRKÇE AD | ENDEMİK | IUCN | |
|---|---|---|---|---|
| Arum alpinariae | Acı manca | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | 3 |
| Arum balansanum | — | — | ||
| Arum byzantinum | Yılan yastığı | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Arum conophalloides | — | — | ||
| Arum conophalloides var. caudatum | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Arum conophalloides var. conophalloides | — | — | ||
| Arum conophalloides var. virescens | — | — | ||
| Arum creticum | Ada mancarı | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | 1 | |
| Arum cylindraceum | Bilakama | — | ||
| Arum detruncatum | — | — | ||
| Arum detruncatum var. detruncatum | — | — | ||
| Arum dioscoridis | — | — | ||
| Arum dioscoridis var. dioscoridis | Tirşik pancarı | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Arum dioscoridis var. liepoldtii | — | — | ||
| Arum dioscoridis var. luschanii | — | — | ||
| Arum dioscoridis var. spectabile | — | — | ||
| Arum dioscoridis var. syriacum | Tirşik pancarı | — | ||
| Arum elongatum | — | — | 1 | |
| Arum elongatum subsp. detruncatum | — | — | ||
| Arum elongatum subsp. elongatum | — | — | ||
| Arum gratum | Domuz marulu | — | ||
| Arum hygrophilum | — | — | ||
| Arum hygrophilum subsp. euxinum | Nivik | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Arum hygrophilum subsp. hygrophilum | Ayımarlı | — | ||
| Arum italicum | Domuz lahanası | — | 1 | |
| Arum maculatum | Yılan ekmeği | — | 1 | |
| Arum megobrebi | Kabarcık | — | ||
| Arum nickelii | Yılan Yarpuzu | — | ||
| Arum orientale | Yaldıran | — | ||
| Arum rupicola | — | — | ||
| Arum rupicola var. rupicola | Dağ Sorsalı | Endemik | — | |
| Arum rupicola var. virescens | Dağ sorsalı | — | ||
| Arum sintenisii | — | — | ||
| Arum sp. | — | — |