Cyanus
Asteraceae · 25 tür
Asteraceae familyasına ait olan bu cins, tarihsel olarak *Centaurea* içinde değerlendirilen ancak günümüzde ayrı bir cins olarak kabul edilen peygamber çiçeklerini kapsamaktadır. Tek yıllık ya da çok yıllık otsu bitkilerden oluşur; yapraklar genellikle dar, lanseolat ya da pinnatifid, gövdeler dik ve çoğunlukla beyaz tüylüdür. Mavi, mor veya pembe renkli kapitulumları ile kolayca tanınan bu cins, dış involükral braktelerinin kenarlarında karakteristik saçaklı yapılar taşır. Türkiye'de ağırlıklı olarak İç Anadolu, Ege ve Akdeniz bölgelerinde yayılış gösterir; tahıl tarlaları, yol kenarları, step alanları ve çalılıklar tipik habitatları arasındadır. Türkiye florasında en iyi bilinen tür, mavi çiçekleriyle tanınan ve kültür bitkisi olarak da yetiştirilen *Cyanus segetum* (= *Centaurea cyanus*)'dur. Bunun yanı sıra Türkiye'ye özgü endemik türler de bu cins içinde yer almakta olup özellikle Anadolu'nun iç kesimlerindeki dar yayılışlı taksonlar floristik açıdan büyük önem taşımaktadır. Birçok türü geleneksel halk hekimliğinde göz hastalıklarına karşı kullanılmış; bazı türler ise ekolojik açıdan yabancı ot niteliği kazanmıştır.
| BİLİMSEL AD | TÜRKÇE AD | ENDEMİK | IUCN | |
|---|---|---|---|---|
| Cyanus bourgaei | Kel Gök baş | Endemik | — | |
| Cyanus cheiranthifolius | — | — | ||
| Cyanus cheiranthifolius var. cheiranthifolius | Perpatikan | — | ||
| Cyanus cheiranthifolius var. purpurascens | Perpatikan | — | ||
| Cyanus depressus | Gök Baş | — | 8 | |
| Cyanus eflanensis | Gökçe Baş | Endemik | — | |
| Cyanus germanicopolitanus | Has Gökbaş | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Cyanus lanigerus | Yatık Gökbaş | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Cyanus mathiolifolius | Kin Gözü | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Cyanus nigrifimbrius | Tay Boncuğu | — | 1 | |
| Cyanus pichleri | — | — | ||
| Cyanus pichleri ssp. extrarosularis | Peygamber Düğmesi | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Cyanus pichleri ssp. pichleri | Düğmeli Ot | — | 1 | |
| Cyanus pinardii | Kır Kapelesi | — | ||
| Cyanus reuterianus | Kapele | — | ||
| Cyanus reuterianus var. phrygia | Kapele | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | 1 |
| Cyanus reuterianus var. reuterianus | Kapele | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | 2 | |
| Cyanus segetum | Gelin Tacı | — | 7 | |
| Cyanus sp. | — | — | ||
| Cyanus tchihatcheffii | Yanar Döner | Endemik | CR - Critically Endangered - Çok tehlikede | |
| Cyanus thirkei | Kirli Gök Baş | — | 1 | |
| Cyanus triumfettii | — | — | ||
| Cyanus triumfettii ssp. axillaris | Deli Kapele | — | ||
| Cyanus triumfettii ssp. triumfettii | Deli Kapele | — | ||
| Cyanus woronowii | Mor Kapele | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi |