Genel Bilgiler

Asteraceae familyasına ait olan bu cins, tarihsel olarak *Centaurea* içinde değerlendirilen ancak günümüzde ayrı bir cins olarak kabul edilen peygamber çiçeklerini kapsamaktadır. Tek yıllık ya da çok yıllık otsu bitkilerden oluşur; yapraklar genellikle dar, lanseolat ya da pinnatifid, gövdeler dik ve çoğunlukla beyaz tüylüdür. Mavi, mor veya pembe renkli kapitulumları ile kolayca tanınan bu cins, dış involükral braktelerinin kenarlarında karakteristik saçaklı yapılar taşır. Türkiye'de ağırlıklı olarak İç Anadolu, Ege ve Akdeniz bölgelerinde yayılış gösterir; tahıl tarlaları, yol kenarları, step alanları ve çalılıklar tipik habitatları arasındadır. Türkiye florasında en iyi bilinen tür, mavi çiçekleriyle tanınan ve kültür bitkisi olarak da yetiştirilen *Cyanus segetum* (= *Centaurea cyanus*)'dur. Bunun yanı sıra Türkiye'ye özgü endemik türler de bu cins içinde yer almakta olup özellikle Anadolu'nun iç kesimlerindeki dar yayılışlı taksonlar floristik açıdan büyük önem taşımaktadır. Birçok türü geleneksel halk hekimliğinde göz hastalıklarına karşı kullanılmış; bazı türler ise ekolojik açıdan yabancı ot niteliği kazanmıştır.

Türler (25)
BİLİMSEL AD TÜRKÇE AD ENDEMİK IUCN
Cyanus bourgaei Kel Gök baş Endemik —
Cyanus cheiranthifolius — —
Cyanus cheiranthifolius var. cheiranthifolius Perpatikan —
Cyanus cheiranthifolius var. purpurascens Perpatikan —
Cyanus depressus Gök Baş — 8
Cyanus eflanensis Gökçe Baş Endemik —
Cyanus germanicopolitanus Has Gökbaş Endemik VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Cyanus lanigerus Yatık Gökbaş Endemik LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici
Cyanus mathiolifolius Kin Gözü Endemik VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Cyanus nigrifimbrius Tay Boncuğu — 1
Cyanus pichleri — —
Cyanus pichleri subsp. extrarosularis Peygamber Düğmesi Endemik LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici
Cyanus pichleri subsp. pichleri Düğmeli Ot — 1
Cyanus pinardii Kır Kapelesi —
Cyanus reuterianus Kapele —
Cyanus reuterianus var. phrygia Kapele Endemik LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici 1
Cyanus reuterianus var. reuterianus Kapele LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici 2
Cyanus segetum Gelin Tacı — 7
Cyanus sp. — —
Cyanus tchihatcheffii Yanar Döner Endemik CR - Critically Endangered - Çok tehlikede
Cyanus thirkei Kirli Gök Baş — 1
Cyanus triumfettii — —
Cyanus triumfettii subsp. axillaris Deli Kapele —
Cyanus triumfettii subsp. triumfettii Deli Kapele —
Cyanus woronowii Mor Kapele Endemik LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi