Bellevalia
Asparagaceae · 29 tür
Soğanlı, çok yıllık otsu bitkilerden oluşan bu cins, iri ve etli pul yapraklardan oluşan tunikalı soğanlarıyla karakterizedir. Yapraklar rozet halinde tabanda toplanmış, lineer ya da lanseolat biçimlidir; çiçekler salkım durumunda, küçük ve tüpümsü ya da çan biçiminde olup genellikle mavi, mor, sarı ya da beyaz renktedir. Türkiye, bu cins için küresel çeşitlilik merkezlerinden birini oluşturmakta olup kayalık yamaçlar, step alanları, bozuk orman açıklıkları ve dağ çayırlıkları gibi habitatlarda yayılış gösterir. Ülkenin büyük bölümünde rastlanmakla birlikte İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'da tür zenginliği belirgin biçimde artar. Türkiye'de yaklaşık 20–25 tür temsil edilmekte, bunların önemli bir kısmı ülkeye özgü endemiklerdir; *Bellevalia rixii*, *B. trifoliata*, *B. forniculata* ve *B. gracilis* bu endemik türlerin başında gelir. Bazı türler son derece dar yayılış alanlarına sahip olup habitat kaybı ve kaçak soğan toplanması nedeniyle tehdit altındadır. Erken ilkbahar döneminde çiçeklenmesi ve kimi türlerin toplu görünüm oluşturması, bazı temsilcilerini bölgesel ölçekte ekolojik indikatör bitkiler hâline getirmektedir.
Önceden:Liliaceae
| BİLİMSEL AD | TÜRKÇE AD | ENDEMİK | IUCN | |
|---|---|---|---|---|
| Bellevalia anatolica | Yamaç Sümbülü | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Bellevalia clusiana | Kır Sümbülü | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | 1 |
| Bellevalia crassa | Başak Sümbül | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Bellevalia dubia | — | — | ||
| Bellevalia dubia ssp. boissieri | Seyrek Sümbül | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Bellevalia edirnensis | Edirne Sümbülü | CR - Critically Endangered - Çok tehlikede | ||
| Bellevalia fominii | Benli Sümbül | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Bellevalia forniculata | Yağlıca | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Bellevalia glauca | Puslu Sümbül | — | ||
| Bellevalia gracilis | Ak Tepeli | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Bellevalia kurdistanica | Alaca Sümbül | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Bellevalia latifolia | — | — | ||
| Bellevalia leucantha | Kuş Sümbülü | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Bellevalia longipes | Saçak Sümbül | — | ||
| Bellevalia longistyla | Kelleli Sümbül | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Bellevalia macrobotrys | — | — | ||
| Bellevalia macrobotrys ssp. macrobotrys | Koca Sümbül | — | ||
| Bellevalia mathewii | Gevne Sümbülü | Endemik | — | |
| Bellevalia modesta | Tarla Sümbülü | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Bellevalia montana | Bayır Sümbülü | — | ||
| Bellevalia olivieri | Kirli Sümbül | — | ||
| Bellevalia paradoxa | Aşpenceri | — | ||
| Bellevalia pycnantha | — | — | ||
| Bellevalia rixii | Çuh Sümbülü | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Bellevalia sarmatica | — | — | ||
| Bellevalia sp. | — | — | ||
| Bellevalia speciosa | Saplı Sümbül | — | ||
| Bellevalia tauri | Güney Sümbülü | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Bellevalia trifoliata | Öküz Sümbülü | — | 4 |