Carduus
Asteraceae · 42 tür
Asteraceae familyasına ait bu dikenli otsu bitkiler, genellikle tek veya çok yıllık habituslarıyla dikkat çeker; gövde ve yapraklar çoğunlukla dikenli kanatlarla donanmış olup yapraklar pinnatifid ya da pinnatisekt, alt yüzleri beyazımsı tüylüdür. Kapitulumlar genellikle tek ya da salkım halinde, mor-pembe renkli tüpsel çiçekler içerir; involukrum brakte dizileri ise birden fazla sıra oluşturur ve uçları diken şeklinde sonlanır. Türkiye'de yaklaşık 30-35 türüyle temsil edilen cins, ülkenin hemen her bölgesinde yayılış göstermekle birlikte özellikle İç Anadolu step alanları, Doğu Anadolu dağlık kuşakları ve Akdeniz bölgesinin kıyı ardı habitatlarında yoğunlaşır. Bozuk orman açıklıkları, yol kenarları, tarla sınırları, taşlık yamaçlar ve subalpın çayırlıklar tipik yaşam ortamlarını oluşturur. Türkiye florası açısından dikkat çekici olan *Carduus nutans*, *C. pycnocephalus* ve *C. acicularis* yaygın türler arasında sayılabilirken, *C. olympicus* ve *C. olympetorum* gibi bazı taksonlar ülkemize özgü ya da dar yayılışlı endemik karakterdedir. Cins, yakın görünümü nedeniyle *Cirsium* ve *Onopordum* cinsleriyle zaman zaman karıştırılmakta; ancak pappus kıllarının birbirine yapışık ve bazalda birleşik olması ile ayırt edilmektedir.
| BİLİMSEL AD | TÜRKÇE AD | ENDEMİK | IUCN | |
|---|---|---|---|---|
| Carduus acanthoides | — | — | 1 | |
| Carduus acanthoides subsp. acanthoides | Saka Dikeni | — | ||
| Carduus acanthoides subsp. sintenisii | Küçük Kenger | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Carduus acicularis | Sivri Kangal | — | ||
| Carduus adpressus | Tomara | — | ||
| Carduus amanus | Has Kangal | Endemik | CR - Critically Endangered - Çok tehlikede | |
| Carduus argentatus | Gümüş Dikeni | — | ||
| Carduus candicans | — | — | ||
| Carduus candicans subsp. candicans | Top Telli | EN - Endangered - Tehlikede | ||
| Carduus candicans subsp. globifer | Ova Top Telli | EN - Endangered - Tehlikede | ||
| Carduus crispus | Ayı Kangalı | — | 1 | |
| Carduus getulus | Yitik Kenger | — | ||
| Carduus hamulosus | — | — | ||
| Carduus hamulosus subsp. hamulosus | Deve Kangalı | — | ||
| Carduus hamulosus subsp. hystrix | Kirpi Kangalı | — | ||
| Carduus lanuginosus | Yünlü Kangal | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Carduus nawaschinii | Ardahan Kangalı | — | ||
| Carduus nervosus | Aras Kangalı | EN - Endangered - Tehlikede | ||
| Carduus nutans | — | — | 1 | |
| Carduus nutans subsp. falcato-incurvus | Eğri Eşek Dikeni | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Carduus nutans subsp. leiophyllus | Kerbeş | — | ||
| Carduus nutans subsp. nutans | Eşek Dikeni | — | ||
| Carduus nutans subsp. taygeteus | — | — | ||
| Carduus nutans subsp. trojanus | Yıldır Göz Dikeni | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Carduus olympicus | — | — | ||
| Carduus olympicus subsp. hypoleucus | Uludağ Saka Dikeni | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Carduus olympicus subsp. olympicus | Uludağ Kangalı | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Carduus onopordioides | — | — | ||
| Carduus onopordioides subsp. onopordioides | Hoşap Kangalı | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Carduus onopordioides subsp. turcicus | Özge Kangal | Endemik | DD - Data Deficient - Veri yetersiz | |
| Carduus pycnocephalus | — | — | ||
| Carduus pycnocephalus subsp. albidus | Soymaç | — | ||
| Carduus pycnocephalus subsp. arabicus | Arap Soymacı | — | ||
| Carduus pycnocephalus subsp. breviphyllarius | Kilindor | — | ||
| Carduus pycnocephalus subsp. cinereus | Gümüş Soymacı | — | ||
| Carduus pycnocephalus subsp. pycnocephalus | Soymaç | — | ||
| Carduus rechingerianus | Kırk Göz Kangalı | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Carduus seminudus | Urus Kangalı | — | ||
| Carduus sp. | — | — | 1 | |
| Carduus tmoleus | — | — | ||
| Carduus tmoleus subsp. tmoleus | Bozdağ Kangalı | — | 2 | |
| Carduus uncinatus | Mahya Kangalı | — |