Genel Bilgiler

Asteraceae familyasına ait bu cins, büyük çoğunluğu dikenli olan, rozet yapraklı ya da dallı gövdeli otsu bitkilerden oluşmakta; kapitula yapısı ve braktelerin uzantıları bakımından Carduus ve Cirsium'a benzemekle birlikte onlardan ayrılan belirgin taksonomik özelliklere sahip bulunmaktadır. Yapraklar genellikle pinnat loblu ya da derin pinnatifid, çoğunlukla yüzeylerinde beyaz keçemsi tüy örtüsü taşımakta; involükral brakteler sivri, diken uçlu ve belirgin bir şekilde sıralı dizilim göstermektedir. Akhenler tepesinde paleali ya da tüysüz pappus taşır; bu özellik cinsini Carduoid grubundan ayırt etmede önem taşımaktadır. Türkiye, dünya genelinde yaklaşık 600 türü bulunan bu cinsin en zengin çeşitlilik merkezlerinden birini oluşturmakta; ülkemizde 100'ü aşkın türü yayılış göstermekte ve bunların büyük bölümü Türkiye endemiğidir. Yayılış bakımından özellikle İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu stebi ile yarı kurak kayalık yamaçlarını tercih etmekte; yüksek dağ çayırları ve step-dağ geçiş zonlarında da sıkça karşılaşılmaktadır. Türkiye için önemli türler arasında *Cousinia eriobasis*, *C. phaeopappus*, *C. mesopotamica* ve Orta Anadolu stepine özgü çeşitli endemik taksonlar sayılabilir. Bu kadar yüksek endemizm oranı, cinsin Anadolu'da aktif bir evrimsel çeşitlenme süreci geçirdiğine işaret etmektedir.

Türler (40)
BİLİMSEL AD TÜRKÇE AD ENDEMİK IUCN
Cousinia aintabensis Antep Kızanı VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Cousinia aleppica Halep Kızanı VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Cousinia arbelensis Meşe Kızanı EN - Endangered - Tehlikede
Cousinia aucheri İnce Kızan Endemik EN - Endangered - Tehlikede
Cousinia bicolor Alaca Kızan Endemik LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici
Cousinia birandiana Bey Kızanı Endemik LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici
Cousinia birecikensis Baş Kızan Endemik CR - Critically Endangered - Çok tehlikede
Cousinia boissieri Som Kızan VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Cousinia brachyptera Köse Kızan
Cousinia caesarea Kayseri Kızanı Endemik LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici
Cousinia canescens Kızan Dikeni
Cousinia cataonica Kırk Kızan Endemik LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili
Cousinia cirsioides Yoz Kızan Endemik VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Cousinia davisiana İç Kızan Endemik EN - Endangered - Tehlikede
Cousinia decolorans Soluk Kızan Endemik CR - Critically Endangered - Çok tehlikede
Cousinia eleonorae Misket Kızanı Endemik VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Cousinia eriocephala Yünlü Kızan Endemik LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici
Cousinia ermenekensis Ermenek Kızanı Endemik LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili
Cousinia euphratica Fırat Kızanı Endemik EN - Endangered - Tehlikede
Cousinia foliosa Gümüş Kızan Endemik LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici
Cousinia grandis Koca Kızan VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Cousinia hakkarica Zap Kızanı Endemik VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Cousinia halysensis Yer Kızanı Endemik LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi
Cousinia humilis Bodur Kızan Endemik CR - Critically Endangered - Çok tehlikede
Cousinia iconica Çatal Kızan Endemik LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi
Cousinia intertexta Taş Kızanı Endemik LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi
Cousinia macroptera Yamaç Kızanı
Cousinia nabelekii Sarı Kızan Endemik LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili
Cousinia orientalis Şark Kızanı
Cousinia ramosissima Uzun Kızan
Cousinia satdagensis Yayla Kızanı Endemik VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Cousinia sintenisii Bayır Kızanı Endemik VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Cousinia sivasica Sivas Kızanı Endemik VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Cousinia sp.
Cousinia stapfiana Küt Kızan Endemik LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici
Cousinia stenocephala Tel Kızan
Cousinia urumiensis Acem Kızanı VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Cousinia vanensis Van Kızanı Endemik LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici
Cousinia wesheni Sahra Kızanı EN - Endangered - Tehlikede
Cousinia woronowii Kaba Kızan Endemik LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili