Dactylorhiza
Orchidaceae · 53 tür
Kuzey Yarımküre'nin ılıman kuşağında yayılış gösteren bu orkide cinsi, el şeklinde bölünmüş yumrularıyla (daktiloid tuberler) diğer orkidelerden kolayca ayırt edilir. Yapraklar çoğunlukla koyu lekeli veya benekli, çiçekler pembe, mor ya da kırmızımsı tonlarda olup başak halinde dizilir ve labellum üzerinde belirgin çizgi ve lekeler taşır. Türkiye'de başta Karadeniz kıyı bölgesi ve Doğu Anadolu olmak üzere, Kuzey Anadolu dağlarında, Pontik sıradağlarda ve Toros eteklerinde yayılış gösterir. Tipik habitatları arasında nemli çayırlar, bataklık kenarları, ormanlık alanlardaki açıklıklar ve subalpin meralar sayılabilir; toprak nemi ve mikorizal ilişkiler açısından oldukça seçicidir. Türkiye'de *Dactylorhiza romana*, *D. osmanica*, *D. urvilleana* ve *D. saccifera* gibi türler kayıt altına alınmıştır; bunlar arasında *D. osmanica* Türkiye ve çevre ülkeler için sınırlı yayılışlı, önemli bir takson olarak öne çıkar. Cins, melezleşmeye son derece yatkın olması nedeniyle taksonomik açıdan tartışmalı olmaya devam etmekte ve Türkiye florası için yeni kayıtlar ortaya çıkmaktadır.
| BİLİMSEL AD | TÜRKÇE AD | ENDEMİK | IUCN | |
|---|---|---|---|---|
| Dactylorhiza × abantiana | — | — | ||
| Dactylorhiza × balabaniana | — | — | ||
| Dactylorhiza × bayburtiana | — | — | ||
| Dactylorhiza × boluiana | — | — | ||
| Dactylorhiza × breviceras | — | — | ||
| Dactylorhiza × gustavssonii | — | — | ||
| Dactylorhiza × kopdagiana | — | — | ||
| Dactylorhiza × nevskii | — | — | ||
| Dactylorhiza × renzii | — | — | ||
| Dactylorhiza × rizeana | — | — | ||
| Dactylorhiza × sivasiana | — | — | ||
| Dactylorhiza × vogtiana | — | — | ||
| Dactylorhiza abantiana | — | — | ||
| Dactylorhiza aristata | — | — | ||
| Dactylorhiza balabiana | — | — | ||
| Dactylorhiza bayburtiana | — | — | ||
| Dactylorhiza boluiana | — | — | ||
| Dactylorhiza breviceras | — | — | ||
| Dactylorhiza euxina | — | — | ||
| Dactylorhiza euxina subsp. armeniaca | — | — | ||
| Dactylorhiza euxina subsp. euxina | — | — | ||
| Dactylorhiza euxina subsp. euxina var. euxina | — | — | ||
| Dactylorhiza euxina var. markowitschii | — | — | ||
| Dactylorhiza iberica | — | — | 2 | |
| Dactylorhiza incarnata | — | — | ||
| Dactylorhiza incarnata subsp. cruenta | parmaksalep | — | ||
| Dactylorhiza incarnata subsp. incarnata | azsalep | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Dactylorhiza kopdagiana | — | — | ||
| Dactylorhiza maculata | — | — | 1 | |
| Dactylorhiza nevskii | — | — | ||
| Dactylorhiza nieschalkiorum | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Dactylorhiza osmanica | — | — | ||
| Dactylorhiza osmanica var. anatolica | — | Endemik | LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili | |
| Dactylorhiza osmanica var. osmanica | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Dactylorhiza pythagorae | — | Endemik | — | |
| Dactylorhiza renzii | — | — | ||
| Dactylorhiza rizeana | — | — | ||
| Dactylorhiza romana | — | — | ||
| Dactylorhiza romana subsp. georgica | — | — | ||
| Dactylorhiza romana subsp. romana | elçik | — | ||
| Dactylorhiza saccifera | — | — | ||
| Dactylorhiza saccifera subsp. bithynica | — | Endemik | — | |
| Dactylorhiza saccifera subsp. saccifera | — | — | ||
| Dactylorhiza saccifera subsp. taurica | — | — | ||
| Dactylorhiza sivasiana | — | — | ||
| Dactylorhiza sp. | — | — | ||
| Dactylorhiza umbrosa | — | — | ||
| Dactylorhiza umbrosa var. chuhensis | — | — | ||
| Dactylorhiza umbrosa var. umbrosa | — | — | ||
| Dactylorhiza urvilleana | — | — | ||
| Dactylorhiza urvilleana subsp. ilgazica | — | Endemik | — | |
| Dactylorhiza urvilleana subsp. urvilleana | — | — | 1 | |
| Dactylorhiza vogtiana | — | — |