Ajuga

Çok yıllık ya da tek yıllık otsu bitkilerden oluşan bu cins, genellikle tabanda rozet yaprak düzeni, dört köşeli gövde ve iki dudaklı çiçek yapısıyla tanınır; üst dudak çok kısa ya da neredeyse yokken alt dudak belirgin biçimde üç lobludur. Çiçekler aksiller vertisillaster düzeninde, mavi, mor, pembe ya da nadiren sarımsı renklerde olup kaliks beş dişli ve tüylüdür. Türkiye'de kuzey, kuzeybatı ve kuzeydoğu bölgelerinde, özellikle Karadeniz havzasının nemli orman içleri ve kenar açıklıklarında yoğunlaşmakla birlikte Akdeniz ve İç Anadolu'da da çeşitli türleri görülmektedir. Tipik habitatları arasında kayalık yamaçlar, çayırlar, seyrek meşe ve kayın ormanları ile dere kenarları sayılabilir. Türkiye'de yaklaşık 20 türle temsil edilen cinsin en yaygın türleri arasında *Ajuga reptans*, *A. chamaepitys*, *A. orientalis* ve *A. salicifolia* yer almaktadır. Endemik ya da yarı endemik türler bakımından da dikkat çekici olan cins içinde *Ajuga postii* ve *Ajuga relicta* Türkiye için özel önem taşımaktadır. Birçok türü halk hekimliğinde yara iyileştirici ve ateş düşürücü olarak kullanılmış; bazıları ise ecdysteroid içeriği nedeniyle fitokimyasal araştırmalara konu olmuştur.