Genel Bilgiler

Apiaceae familyasına ait çok yıllık, nadiren tek yıllık otsu bitkilerdir; sert, diken uçlu yaprakları, mavi, mor ya da beyaz renkli küresel ile silindirik şekilli yumruk benzeri başcıklar hâlinde toplanan çiçekleri ve her çiçeğin altında yer alan sert-dikenli brakteleri ile kolaylıkla tanınır. Kök sistemi genellikle kalın ve etlidir; gövde sıklıkla dallıdır ve bir bütün olarak bitkiye karakteristik bir "dikenli" görünüm kazandıran pinnat ya da palmatin parçalı yapraklar taşır. Türkiye'de oldukça geniş bir yayılış sergiler; Batı ve Güney Anadolu'nun kıyı habitatlarından, İç Anadolu'nun step ve bozkır alanlarına, Doğu Anadolu'nun dağlık kesimlerine kadar uzanır. Tipik olarak kuru açık yamaçlar, taşlık step vejetasyonu, yol kenarları, çayırlar ve kıyı kumullarında yetişir. Türkiye'de yaklaşık 20–25 tür ile temsil edilmekte olup bunların önemli bir kısmı endemik ya da yarı endemiktir; *Eryngium kotschyi*, *E. thorifolium*, *E. isauricum* ve *E. amorginum* bu bağlamda öne çıkan türler arasındadır. Etnobotanik açıdan bazı türlerin kökleri geleneksel halk hekimliğinde kullanılmakta, aynı zamanda süs bitkisi olarak peyzaj düzenlemelerinde de değerlendirilmektedir.

Türler (29)
BİLİMSEL AD TÜRKÇE AD ENDEMİK IUCN
Eryngium babadaghensis Baba boğa dikeni Endemik
Eryngium billardierei Hıyarok
Eryngium bithynicum Çakır otu Endemik LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici
Eryngium bornmuelleri Çölemerik dikeni Endemik LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi
Eryngium bourgatii
Eryngium bourgatii ssp. heldreichii Gelenkuş
Eryngium caeruleum Çistok
Eryngium campestre
Eryngium campestre var. campestre Kırsenet
Eryngium campestre var. virens Yer kestanesi
Eryngium creticum Göz dikeni 1
Eryngium davisii Konya boğa dikeni Endemik LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi
Eryngium falcatum Çatal boğa dikeni
Eryngium giganteum Boğa dikeni 1
Eryngium glomeratum Top boğa dikeni
Eryngium ilex Öz boğa dikeni Endemik VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Eryngium isauricum Gelenkeri Endemik EN - Endangered - Tehlikede
Eryngium kotschyi Deve elması Endemik LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici
Eryngium maritimum Kum boğa dikeni
Eryngium palmito Has boğa dikeni Endemik VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Eryngium planum Düz boğa dikeni
Eryngium polycephalum Başlı boğa dikeni Endemik LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici
Eryngium pseudothoriifolium Yalancı boğa dikeni Endemik VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Eryngium pyramidale Sivri boğa dikeni
Eryngium sp. Boğa dikeni
Eryngium thorifolium Kör boğa dikeni Endemik LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi
Eryngium thyrsoideum Çökem otu VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Eryngium trisectum Endemik
Eryngium wanaturi Çayır boğa dikeni VU - Vulnerable - Zarar görebilir