Genel Bilgiler

Çok yıllık, iri otsu bitkilerden oluşan bu cins, genellikle güçlü bir kök sistemine ve büyük, çok parçalı tüysü yapraklara sahiptir; saplar sert, içi özlü ya da boş olup 0,5–3 m yüksekliğe ulaşabilir. Küçük sarı çiçekler bileşik şemsiye durumlarında bir araya gelir; meyve yassı, kanatlanmış şizokarp tipindedir. Türkiye'de özellikle İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'nun step, yarı çöl ve dağlık kesimlerinde yaygın olmakla birlikte Akdeniz ve Ege bölgelerinde de bazı türlere rastlanır. Kuru yamaçlar, taşlı step alanları, bozkır geçitleri ve kalkerli yamaçlar bu cinsin tipik habitatlarını oluşturur. Türkiye, dünya Ferula çeşitliliğinin önemli bir merkezini oluşturmakta olup yaklaşık 20–25 tür ile temsil edilmektedir. Bunlar arasında F. communis, F. orientalis ve F. elaeochytris gibi geniş yayılışlı türlerin yanı sıra F. halophila, F. latipinna ve F. huber-morathii gibi Türkiye'ye özgü endemik türler de yer almaktadır. Bazı türlerin köklerinden elde edilen reçineler (özellikle galbanum ve benzeri maddeler) geleneksel tıpta ve parfümeride tarihsel öneme sahipken, F. communis çeşitli hayvanlar için zehirli olmasıyla da dikkat çeker.

SinonimFerula Roxb., Agasulis Raf., Dardanis Raf., Polycyrtus Schltdl., Elaeocytris Fenzl., Scorodosma Bunge, Narthex Falc.,v, Schumannia Kuntze, Soranthus Ledeb., Buniotrinia Stapf & Wettst., Merwia B.Fedtsch., Talassia Korovin
Türler (28)
BİLİMSEL AD TÜRKÇE AD ENDEMİK IUCN
Ferula amanicola Oğlan aşı Endemik EN - Endangered - Tehlikede
Ferula anatolica Öz çakşır Endemik DD - Data Deficient - Veri yetersiz
Ferula angulata — —
Ferula angulata subsp. angulata — —
Ferula angulata subsp. carduchorum — —
Ferula brevipedicellata Asa otu Endemik —
Ferula caspica Kırmızı bolu VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Ferula communis — —
Ferula communis subsp. communis At kasnağı —
Ferula communis subsp. glauca Körek —
Ferula coskunii Kasnak otu Endemik —
Ferula drudeana Dönbere çakşırı Endemik VU - Vulnerable - Zarar görebilir 1
Ferula duranii Gavcar Endemik —
Ferula elaeochytris Çağ —
Ferula halophila Tuz çakşırı Endemik VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Ferula haussknechtii Heliz —
Ferula hermonis Ziyaret çakşırı VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Ferula huber-morathii Helizan Endemik EN - Endangered - Tehlikede
Ferula longipedunculata Hiltik Endemik EN - Endangered - Tehlikede
Ferula lycia Bozkır çakşırı Endemik LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi
Ferula mervynii Kerkür Endemik —
Ferula orientalis Kıngor —
Ferula parva Şeytan boku Endemik —
Ferula rigidula Siyabu —
Ferula sp. Çakşır —
Ferula szowitziana Çakşır —
Ferula tenuissima Kunduz taşağı Endemik EN - Endangered - Tehlikede 1
Ferula tingitana Kadı teresi — 1