Genel Bilgiler

Soğanlı, çok yıllık otsu bitkilerdir; gövde dik, yapraklar alternat, karşılıklı ya da halkalı dizilişli, dar-lineeer ile lanseolat formlarda olup tüysüzdür. Karakteristik sarkık, çan biçimli ya da tüp şeklindeki çiçekleri genellikle tepede tek ya da seyrek salkım oluşturur; periant segmentleri 6, çoğunlukla nektaryum çukuruna sahip olup renk bakımından sarı, turuncu, mor, beyaz veya kareli (damalı) desenli çeşitlilik gösterir. Türkiye, Fritillaria cinsi için dünya genelinde en önemli çeşitlilik merkezlerinden biri olup 35'i aşkın tür barındırmakta ve bunların büyük bölümü endemiktir. Ege kıyı bölgeleri, İç Anadolu step alanları, Doğu Anadolu dağlık kesimleri ve Toros silsileleri başlıca yayılış alanlarını oluşturur; kayalık yamaçlar, frigana, step ve seyrek ormanlık alanlar tipik habitatlardır. Endemik türler arasında *Fritillaria fleischeriana*, *F. kurdica*, *F. crassifolia* subsp. *hakkarensis*, *F. carica* ve *F. lycia* özellikle dikkat çekmektedir. Soğanları tarihsel olarak aşı ve tıbbi amaçlarla kullanılmış; ancak aşırı toplanma ve habitat kaybı nedeniyle pek çok türü tehdit altındadır.

Türler (52)
BİLİMSEL AD TÜRKÇE AD ENDEMİK IUCN
Fritillaria acmopetala — — 1
Fritillaria acmopetala subsp. acmopetala — —
Fritillaria acmopetala subsp. wendelboi — Endemik EN - Endangered - Tehlikede
Fritillaria alburyana pembelâle Endemik LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi
Fritillaria alfredae — —
Fritillaria alfredae subsp. glaucoviridis yaşlâle Endemik VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Fritillaria alfredae subsp. platyptera meşelâlesi VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Fritillaria amana — —
Fritillaria armena — Endemik LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici
Fritillaria assyriaca — —
Fritillaria assyriaca subsp. assyriaca — —
Fritillaria assyriaca subsp. melananthera — Endemik EN - Endangered - Tehlikede
Fritillaria aurea damalılâle Endemik LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici
Fritillaria baskilensis baskillâlesi Endemik EN - Endangered - Tehlikede
Fritillaria bithynica delilâle LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi 2
Fritillaria byfieldii uzunlâle Endemik —
Fritillaria carica bodursarı Endemik LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili 4
Fritillaria caucasica kaflâlesi —
Fritillaria crassifolia — —
Fritillaria crassifolia subsp. hakkarensis — VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Fritillaria crassifolia subsp. kurdica — —
Fritillaria elwesii sürmelilâle LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili
Fritillaria fleischeriana bozkırlâlesi Endemik LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili
Fritillaria forbesii incelâle EN - Endangered - Tehlikede
Fritillaria frankiorum saplılâle —
Fritillaria hermonis — —
Fritillaria hermonis subsp. amana — VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Fritillaria imperialis ağlayangelin VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Fritillaria kittaniae narinlâle Endemik EN - Endangered - Tehlikede
Fritillaria latakiensis karalâle VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Fritillaria latifolia yaylalâlesi —
Fritillaria michailovskyi sarıdudak Endemik LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi
Fritillaria milasensis — Endemik —
Fritillaria minima karlâlesi Endemik VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Fritillaria minuta kınalılâlesi Endemik —
Fritillaria mughlae muğlalâlesi Endemik —
Fritillaria persica kırklâle VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Fritillaria pinardii mahçuplâle — 2
Fritillaria pontica eğrilâle —
Fritillaria rhodia — Endemik DD - Data Deficient - Veri yetersiz
Fritillaria serpenticola özgelâle Endemik —
Fritillaria sibthorpiana — — 1
Fritillaria sibthorpiana subsp. enginiana — Endemik EN - Endangered - Tehlikede
Fritillaria sibthorpiana subsp. sibthorpiana — —
Fritillaria sororum — Endemik EN - Endangered - Tehlikede
Fritillaria sp. — — 1
Fritillaria straussii ayaklılâle VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Fritillaria stribrnyi gariplâle EN - Endangered - Tehlikede
Fritillaria uva-vulpis ayılâlesi VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Fritillaria viridiflora yeşillâle DD - Data Deficient - Veri yetersiz
Fritillaria whittallii çamlâlesi Endemik VU - Vulnerable - Zarar görebilir
Fritillaria zagrica — VU - Vulnerable - Zarar görebilir