Fumaria
Papaveraceae · 29 tür
Yıllık otsu bitkiler olup genellikle tırmanıcı ya da yayılıcı gövde yapısına sahiptir; yapraklar çok parçalı, pinnat bölünmüş ve tüysüzdür. Çiçekler zigomorfik, rozenkavi, beyazımsı veya mor renkli olup uçları koyu lekeli, spur (mahmuz) taşıyan bir dış taç yaprağa sahiptir; meyve yuvarlakça, tek tohumlu ve açılmayan bir şizokarp şeklindedir. Türkiye'de oldukça geniş bir yayılış alanına sahip olan cins; başta Ege, Marmara, Akdeniz ve İç Anadolu olmak üzere hemen her bölgede görülür ve tarla kenarları, bağlar, bahçeler, ekinler arasında ve yol kenarlarında tipik yabani ot topluluklarını oluşturur. Türkiye florası, dünya genelindeki Fumaria çeşitliliği açısından son derece zengin sayılır; *F. officinalis*, *F. parviflora*, *F. densiflora* ve *F. capreolata* gibi yaygın türlerin yanı sıra bölgeye özgü taksonlar da kayıt altına alınmıştır. Özellikle *F. asepala* ve *F. anatolica* gibi türler Anadolu'ya özgü ya da dar yayılışlı taksonlar arasında değerlendirilmekte olup taksonomik açıdan tartışmalı bireyler içeren bu cins, Türkiye'de yaklaşık 20–25 türle temsil edilmektedir. Bazı türler geleneksel halk hekimliğinde karaciğer ve safra kesesi rahatsızlıklarında kullanılmış; alkaloit içerikleri nedeniyle farmakolojik ilgi de çekmiştir.
| BİLİMSEL AD | TÜRKÇE AD | ENDEMİK | IUCN | |
|---|---|---|---|---|
| Fumaria asepala | ak şahtere | — | 3 | |
| Fumaria bastardii | — | — | ||
| Fumaria boissieri | — | Endemik | DD - Data Deficient - Veri yetersiz | |
| Fumaria bracteosa | — | — | ||
| Fumaria capreolata | — | — | 1 | |
| Fumaria capreolata subsp. capreolata | keçi şahteresi | — | ||
| Fumaria cilicica | — | — | ||
| Fumaria densiflora | ergendöşeği | — | 4 | |
| Fumaria flabellata | sır şahtere | — | ||
| Fumaria gaillardotii | öğlükotu | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Fumaria judaica | — | — | 4 | |
| Fumaria judaica subsp. judaica | diri şahtere | — | 3 | |
| Fumaria kralikii | — | — | 4 | |
| Fumaria macrocarpa | — | — | ||
| Fumaria macrocarpa subsp. macrocarpa | koca şahtere | — | 1 | |
| Fumaria microcarpa | — | — | ||
| Fumaria officinalis | — | — | 1 | |
| Fumaria officinalis subsp. cilicica | yersofrası | — | 1 | |
| Fumaria officinalis subsp. officinalis | — | — | 1 | |
| Fumaria officinalis subsp. wirtgenii | — | — | ||
| Fumaria parviflora | tarla şahteresi | — | 3 | |
| Fumaria petteri | — | — | ||
| Fumaria petteri subsp. thuretii | kaya şahteresi | — | ||
| Fumaria rostellata | yıldız şahtere | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Fumaria schleicheri | — | — | ||
| Fumaria schleicheri subsp. microcarpa | şetere | — | ||
| Fumaria schleicheri subsp. schleicheri | acerşetere | — | ||
| Fumaria sp. | — | — | 1 | |
| Fumaria vaillantii | güvercingöğsü | — | 1 |