Papaveraceae

Tek veya çok yıllık otsu bitkilerden, nadiren çalılardan oluşan bu grup, genellikle lateks kanalları sayesinde beyaz, sarı ya da turuncu renkli süt özü taşımasıyla tanınır. Yapraklar çoğunlukla alternan dizilişli, basit ya da bileşik, stipulasız ve loplu ya da derin parçalı yapıdadır. Çiçekler iri, gösterişli ve genellikle iki simetri eksenine sahip olup 2 ya da nadiren 3 sepalli, erken dökülen kalikse karşın 4–6 parlak renkli petal taşır. Stamenler çok sayıdadır ve çiçek tablası üzerinde serbest olarak yer alır; ovaryum üst konumlu, tek gözlü ve çok sayıda ovül barındırır. Meyve, çoğunlukla kapsül şeklinde gelişir ve olgunlaşınca porlar ya da kapaklarla açılarak çok sayıda küçük tohum salar. Türkiye'de yaklaşık 60–70 türle temsil edilmekte olup ülkenin hemen her bölgesinde yayılış gösterir; ancak İç Anadolu bozkırları, Güneydoğu Anadolu yamaçları ve Doğu Anadolu dağlık alanları en yüksek tür çeşitliliğine ev sahipliği yapar. Habitatlar açısından tarla kenarları, yol boyları, tahriş edilmiş alanlar, kayalık yamaçlar ve step vejetasyonu ön plana çıkar. En önemli ve en geniş yayılışlı cins olan *Papaver*, Türkiye'de 30'u aşkın türüyle temsil edilmekte; tarımsal alanlarda kırmızı çiçekli *Papaver rhoeas* en tanıdık türler arasında yer almaktadır. Ekonomik açıdan kritik öneme sahip *Papaver somniferum* (afyon haşhaşı), Türkiye'de tarihsel olarak Batı Anadolu'da yoğunlukla yetiştirilmiş ve morfin başta olmak üzere birçok alkaloidin kaynağı olmuştur. *Glaucium* cinsi, sarı ve turuncu boynuzlu meyveleriyle kıyı kumul alanlarında ve taşlı yamaçlarda belirgin biçimde öne çıkar. *Roemeria* ve *Hypecoum* cinsleri step ve tahriş alanlarında yaygınken, *Corydalis* ve *Fumaria* cinsleri nemli ormanlık alanlarda, bahçelerde ve tarla içlerinde görülür. Endemizm açısından özellikle *Papaver* cinsi dikkat çekicidir; Türkiye'ye özgü birçok endemik tür Toroslar ve Doğu Anadolu dağları gibi yüksek irtifali alanlarda sınırlı yayılış göstermektedir. Alkaloid içerikleri nedeniyle tıbbi botanik ve eczacılık açısından son derece önemli olan bu familyanın üyeleri, aynı zamanda süs bitkisi olarak da yaygın şekilde yetiştirilmektedir.

Çiçekler mahmuzsuz olup kaliks erken dökülen iki sepalden, korolla iki daire üzerinde dizilmiş ikişer petalden ibarettir.Andrökeum çok sayıda stamen, gnökeum çok sayıda karpelden oluşmuştur. Ovaryum üst durumlu, parakarp plasentalanma marginal parietal tiptedir.Çiçek sapları, çiçek tomurcukta iken pozitif, açılmış çiçeklerde negatif geotroptur. Yapraklar sarmal dizilişli, stipulasız, loplu ve tüylüdür. Papaver türlerinde stilus bulunmaz. Bu bitkilerde stigma doğrudan doğruya ovaryum üzerine oturmuştur. Meyvaları çok tohumlu porisid (delikli) kapsüladır. Tohum endosperm hücreleri bol yağ depo eder. Bu bitkilerde süt boruları vardır. Salgılanan süt içinde eczacılık ve tedavide kullanılan çok önemli alkaloidler bulunur.