Gladiolus
Iridaceae · 11 tür
Yumrulu, geofitik bitkilerdir; toprak altında basık, katı bir kormus (soğansı gövde) taşırlar. Yapraklar kılıç biçiminde, düz ve paralel damarlıdır. Çiçekler, genellikle tek taraflı dizilmiş bir başak oluşturur; perigon segmentleri 6 adet olup birleşik bir tüp meydana getirir ve üst segment belirgin biçimde daha büyüktür. Türkiye'de Ege, Akdeniz, İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yaygın olup çoğunlukla kuru kayalık yamaçlarda, frigana açıklıklarında, taşlık step alanlarında ve seyrek maki içlerinde yetişir. Türkiye'de yaklaşık 10–15 tür bulunmakta olup bunlar arasında *Gladiolus atroviolaceus*, *G. italicus* (tarla gladyolü) ve *G. illyricus* sayılabilir. *Gladiolus kotschyanus* ve *G. anatolicus* ise yalnızca Türkiye'ye özgü endemik ya da yarı-endemik taksonlar arasında yer almaktadır. Süs bitkisi olarak tanınan kültür gladyollerinin (özellikle *G.* × *gandavensis* melez grubu) vahşi akrabaları olan bu doğal türler, ülkemizin bitki çeşitliliği açısından önemli bir değer taşımaktadır.
| BİLİMSEL AD | TÜRKÇE AD | ENDEMİK | IUCN | |
|---|---|---|---|---|
| Gladiolus anatolicus | Ekin Çiçeği | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | 8 | |
| Gladiolus antakiensis | Al Kılıç Otu | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Gladiolus atroviolaceus | Kıraç Süseni | — | ||
| Gladiolus attilae | Kuzgun Kılıcı | Endemik | — | |
| Gladiolus halophilus | Çorak Kılıç Otu | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Gladiolus humilis | Bodur Kılıç Otu | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Gladiolus illyricus | Osman Çiçeği | — | ||
| Gladiolus italicus | Kılıç Otu | — | 6 | |
| Gladiolus kotschyanus | Çayır Kılıç Otu | — | ||
| Gladiolus micranthus | İnce Kılıç Otu | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Gladiolus sp. | — | — |