Heracleum
Apiaceae · 26 tür
Apiaceae familyasının iri gövdeli üyelerinden biri olan bu cins, genellikle 0,5–2,5 m yüksekliğe ulaşan çok yıllık otsu bitkilerden oluşur. Geniş, palmatisekt veya pinnatisekt yapraklar, içi boş ve tüylü gövde ile büyük bileşik şemsiye çiçek kurulları tipik özelliklerdir; periferikteki çiçeklerin petalleri çoğunlukla büyütülmüş ve ışınsal simetriye yakındır. Türkiye'de bu cins, başta Doğu ve Kuzeydoğu Anadolu olmak üzere Karadeniz kıyı dağları, İç Anadolu'nun ormanlık yamaçları ve Güneydoğu Anadolu'nun yüksek kesimlerinde yayılış gösterir; subapin çayırlar, ıslak vadi kenarları, orman açıklıkları ve dere boyları tipik habitatları arasındadır. Türkiye'den kayıtlı yaklaşık 15–18 tür bulunmakta olup bunların önemli bir kısmı endemiktir. Endemik türlerin başında Doğu Anadolu'ya özgü *H. antasiaticum*, *H. argaeum* ve *H. trachyloma* sayılabilir; bu türler dar yayılış alanlarıyla biyocoğrafik açıdan büyük önem taşır. Bazı türler halk arasında "baldıran" ya da "tavşan otu" adıyla bilinmekle birlikte, yapraklarındaki furanokumarin bileşikleri güneş ışığıyla temas ettiğinde deri yanıklarına yol açabilmektedir.
| BİLİMSEL AD | TÜRKÇE AD | ENDEMİK | IUCN | |
|---|---|---|---|---|
| Heracleum antasiaticum | Kamşam | — | ||
| Heracleum apiifolium | Telehaş | — | 1 | |
| Heracleum argaeum | Yayla öğrek otu | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Heracleum chorodanum | Kekrer ot | — | ||
| Heracleum crenatifolium | Sov | Endemik | LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili | |
| Heracleum humile | Kaya öğrek otu | — | ||
| Heracleum lasiopetalum | — | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Heracleum marashicum | — | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Heracleum paphlagonicum | Tavşancıl otu | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Heracleum pastinaca | Taş öğrek otu | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Heracleum pastinacifolium | — | — | ||
| Heracleum pastinacifolium ssp. incanum | Kuru öğrek | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Heracleum pastinacifolium ssp. pastinacifolium | Van öğrek otu | — | ||
| Heracleum persicum | Suh | — | ||
| Heracleum peshmenianum | Bey öğrek | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Heracleum platytaenium | Öğrek otu | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | 2 | |
| Heracleum rawianum | Hömeti | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Heracleum sosnowskyi | Koçuk | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Heracleum sp. | Öğrek otu | — | ||
| Heracleum sphondylium | — | — | ||
| Heracleum sphondylium ssp. artvinense | Kadife koçuk | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Heracleum sphondylium ssp. cyclocarpum | Çember Koçuk | — | ||
| Heracleum sphondylium ssp. montanum | Dağ koçuğu | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Heracleum sphondylium ssp. ternatum | Devesil | — | ||
| Heracleum trachyloma | Poğluk | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Heracleum transcaucasicum | Kısır Öğreği | — |