Onopordum
Asteraceae · 22 tür
Kalın, dikenli gövdeleri ve kanatlı yapılarıyla kolayca tanınan bu iri otsu bitkiler, Asteraceae familyasının görkemli temsilcileri arasında yer alır. Gövde boyunca uzanan dikenli kanatlar, büyük ve küreye yakın mor-pembe renkli kafa durumları (kapitulum) ile gümüşi-beyaz tüylü yapraklar bu cinsin belirgin morfolojik özelliklerini oluşturur. Türkiye, dünya genelinde en yüksek Onopordum tür çeşitliliğine sahip ülkeler arasındadır; yaklaşık 20-25 tür ile önemli bir çeşitlilik merkezi konumundadır. Yayılış bakımından İç Anadolu bozkırları, Güneydoğu Anadolu ve Doğu Anadolu platolarında yoğunlaşmakla birlikte kıyı bölgelerinde de bazı türlere rastlanmaktadır. Bozulmuş alanlar, yol kenarları, taşlık yamaçlar, step vejetasyonu ve otlak alanlar bu bitkiler için tipik habitatları oluşturur. Türkiye'ye özgü endemik türler arasında *O. anatolicum*, *O. turcicum* ve *O. carduchorum* sayılabilir; bu türler özellikle Orta ve Güneydoğu Anadolu'da lokalize yayılış gösterir. Geniş yayılışlı *O. acanthium* ise hem tıbbi hem etnobotanik açıdan önem taşıyan ve ülke genelinde en yaygın görülen türdür.
| BİLİMSEL AD | TÜRKÇE AD | ENDEMİK | IUCN | |
|---|---|---|---|---|
| Onopordum acanthium | Galagan | — | ||
| Onopordum anatolicum | Kangal | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Onopordum armenum | Ağzı Kara | — | ||
| Onopordum boissierianum | Kahve Dikeni | Endemik | — | |
| Onopordum bracteatum | Sıyırma | — | ||
| Onopordum bracteatum var. arachnoideum | — | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Onopordum bracteatum var. bracteatum | — | — | ||
| Onopordum candidum | Kalafat Dikeni | — | ||
| Onopordum canum | Keler Dikeni | — | ||
| Onopordum carduchorum | Kav Dikeni | — | 1 | |
| Onopordum caricum | Deli Kenker | Endemik | LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili | 1 |
| Onopordum davisii | Kerti Otu | Endemik | LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili | |
| Onopordum heteracanthum | Kavlanık | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Onopordum illyricum | Dolma Kenkeri | — | ||
| Onopordum majori | Eşek Közlemesi | — | ||
| Onopordum myriacanthum | Ala Diken | — | ||
| Onopordum polycephalum | Beyaz Kangal | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Onopordum sibthorpianum | Uslu Kenker | — | ||
| Onopordum sirsangense | Kaynana Yumruğu | — | ||
| Onopordum sp. | — | — | ||
| Onopordum tauricum | At Dikeni | — | ||
| Onopordum turcicum | Boz Kangal | — |