Origanum
Lamiaceae · 41 tür
Çok yıllık ya da tek yıllık otsu bitkiler ya da yarı çalılar olup genellikle aromatik uçucu yağlar içerir; karşılıklı dizilmiş oval-yumurtamsı yaprakları, belirgin brakteleleri ve küçük, iki dudaklı çiçekleriyle tanınır. Çiçekler çoğunlukla pembe, mor ya da beyaz tonlarında olup sık başakçıklar hâlinde düzenlenir; kaliks 5–13 damarlı ve karakteristik yapıdadır. Türkiye, bu cins için dünyanın en önemli çeşitlilik merkezlerinden biridir; yaklaşık 20–23 tür ile dünya türlerinin büyük çoğunluğu ülkemizde yayılış gösterir. Ege, Akdeniz ve İç Anadolu bölgeleri en zengin tür çeşitliliğine ev sahipliği yapar; kireçtaşlı kayalıklar, taşlı yamaçlar, frigana ve makilikler tipik habitatları arasındadır. Türkiye'ye özgü endemik türler arasında *Origanum minutiflorum*, *O. haussknechtii*, *O. hypericifolium*, *O. bilgeri* ve *O. acutidens* öne çıkmaktadır. Yaygın bilinen kekik türü *O. vulgare* geniş bir yayılış gösterirken, baharat ve ilaç sanayisinde ekonomik önemi büyük olan *O. onites* Ege ve Marmara kıyı kesimlerinde boldur. Yüksek endemizm oranı, bölgeye özgü kayalık habitatların soyutlanma etkisi ve polinatör çeşitliliğiyle ilişkilendirilen yoğun tür radyasyonunun bu cinsin Anadolu'da neden bu denli çeşitlendiğini açıkladığı düşünülmektedir.
| BİLİMSEL AD | TÜRKÇE AD | ENDEMİK | IUCN | |
|---|---|---|---|---|
| Origanum × adanense | adanamercanı | — | ||
| Origanum × dolichosiphon | melezmercan | — | ||
| Origanum × haradjanii | sertmercan | — | ||
| Origanum × intercedens | honazmercanı | — | ||
| Origanum × intermedium | ocakmercanı | — | ||
| Origanum × symeonis | — | — | ||
| Origanum acutidens | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Origanum amanum | büyükmercan | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Origanum bargyli | yarpuzmercanı | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Origanum bilgeri | tüylümercan | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Origanum boissieri | — | Endemik | CR - Critically Endangered - Çok tehlikede | |
| Origanum brevidens | kayamercanı | Endemik | DD - Data Deficient - Veri yetersiz | |
| Origanum calcaratum | — | — | ||
| Origanum haussknechtii | dağmercanı | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Origanum heracleaticum | — | — | ||
| Origanum hirto-micranthum | — | — | ||
| Origanum husnucan-baseri | Hüsnücan | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Origanum hypericifolium | delikmercan | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Origanum intercedens | — | — | ||
| Origanum laevigatum | kırmercanı | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | 1 |
| Origanum leptocladum | bayırmercanı | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Origanum majorana | mercanköşk | — | 1 | |
| Origanum micranthum | — | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Origanum minutiflorum | tokakekik | Endemik | LR (nt) - Near Treatened - Tehlike altına girebili | 1 |
| Origanum munzurense | — | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Origanum onites | bilyalıkekik | — | 14 | |
| Origanum rotundifolium | yuvarlakmercan | — | ||
| Origanum saccatum | tahtacıkekiği | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | 1 |
| Origanum sipyleum | mormercan | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | 2 |
| Origanum solymicum | kuzmercanı | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Origanum sp. | — | — | 1 | |
| Origanum symeonis | — | — | ||
| Origanum symes | — | Endemik | DD - Data Deficient - Veri yetersiz | |
| Origanum syriacum | — | — | ||
| Origanum syriacum subsp. bevanii | hababa | — | 1 | |
| Origanum vogelii | küçükkekik | Endemik | — | |
| Origanum vulgare | — | — | ||
| Origanum vulgare subsp. gracile | — | — | 2 | |
| Origanum vulgare subsp. hirtum | — | — | 5 | |
| Origanum vulgare subsp. viridulum | — | — | 3 | |
| Origanum vulgare subsp. vulgare | karakınık | — | 2 |