Pastinaca
Apiaceae · 10 tür
Apiaceae familyasına ait iri, genellikle iki yıllık ya da çok yıllık otsu bitkilerdir. Gövdeler sert, oluklu ve dallanmış olup büyük bileşik (pinnate) yapraklar taşır; yaprakçıklar iri, dilimli veya dişlidir. Çiçekler sarı renkli, bileşik şemsiye (umbel) yapısında düzenlenir ve bitkilerin büyük bir kısmı karakteristik bir kokuya sahiptir. Meyve iki merikarplı, ince, yassı ve kanatlı bir şizokarp yapısındadır. Türkiye'de Anadolu'nun geniş bir coğrafyasına yayılmış olmakla birlikte İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Ege bölgelerinde daha sık karşılaşılır; yol kenarları, çayırlar, taşlı yamaçlar ve orman açıklıkları tipik habitatlarını oluşturur. *Pastinaca sativa* (yabani pazı ya da yabani havuç) Türkiye'de en yaygın türdür ve kökleri eskiden besin kaynağı olarak kullanılmıştır. Cinsin Türkiye'de birçok endemik ya da bölgesel taksonu mevcuttur; *Pastinaca hirsuta*, *P. pimpinellifolia* ve *P. urens* gibi türler Anadolu'nun dağlık kesimlerinde lokalize yayılış gösterir. Bitkilerin gövde öz suyu bazı bireylerde furokoumarin içerdiğinden, özellikle güneşli havalarda cilt temasında fototoksik reaksiyonlara yol açabilir.
| BİLİMSEL AD | TÜRKÇE AD | ENDEMİK | IUCN | |
|---|---|---|---|---|
| Pastinaca armena | Kelemen keşir | Endemik | — | |
| Pastinaca gelendostensis | Gül keşir | Endemik | — | |
| Pastinaca glandulosa | Sümüklü keşir | — | ||
| Pastinaca pimpinellifolia | Cezir | — | ||
| Pastinaca sativa | — | — | 1 | |
| Pastinaca sativa ssp. urens | Şeker havucu | — | 1 | |
| Pastinaca sp. | Kelemen keşir | — | ||
| Pastinaca trysia | Tırsık keşir | Endemik | — | |
| Pastinaca yildizii | Bey kelemeni | Endemik | — | |
| Pastinaca zozimoides | Kızıl keşir | Endemik | DD - Data Deficient - Veri yetersiz |