Peucedanum
Apiaceae · 24 tür
Apiaceae familyasına ait çok yıllık, nadiren iki yıllık otsu bitkilerdir; genellikle iri, çok kez pinnatipartit yaprakları, bileşik şemsiye çiçek durumları, sarımtrak ya da beyaz taç yaprakları ve belirgin dorsal sırtlara sahip yassılaşmış schizokarpik meyveleriyle tanınır. Kök boyunları çoğunlukla kalın ve lifli kılıflarla örtülüdür; involukrum yaprakçıkları ya çok sayıda ya da tamamen eksiktir. Türkiye'de başta Karadeniz kıyı dağları, Pontik sıradağlar ve Doğu Anadolu olmak üzere geniş bir coğrafi alanda yayılış gösterir; dağ ormanlarının kenarları, subalpin çayırlar, kayalık yamaçlar ve derin vadiler başlıca habitatlarıdır. Ülkemizde yaklaşık 15–20 türle temsil edilmekte olup bu sayı iç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'daki step ortamlarındaki temsilcilerle desteklenir. Endemik türler arasında Pontik-Karadeniz florasına özgü *Peucedanum longifolium* ve yüksek dağ çayırlarına adapte olmuş *P. peskovii* gibi taksonlar özellikle dikkat çeker. Bazı türlerin kökleri ve meyveleri uçucu yağ, kumarinler ve furanokumarin gibi biyoaktif bileşikler içerdiğinden halk hekimliğinde kullanım geleneğine sahiptir. Taksonomik sınırları tartışmalı olmaya devam etmekte; *Thysselinum*, *Oreoselinum* ve *Cervaria* gibi yakın cinslerden ayırt edilmesi morfolojik ve moleküler analizler gerektirmektedir.
| BİLİMSEL AD | TÜRKÇE AD | ENDEMİK | IUCN | |
|---|---|---|---|---|
| Peucedanum aegopodioides | Domuz kuyruğu | — | ||
| Peucedanum alpinum | Yayla hınzırı | — | ||
| Peucedanum arenarium | — | — | ||
| Peucedanum arenarium ssp. urbanii | Şehir rezenesi | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Peucedanum arenarium subsp. neumayeri | Kıral otu | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Peucedanum bupleuroides | Şeytan hınzırı | Endemik | — | |
| Peucedanum carvifolia | Ak hınzır | DD - Data Deficient - Veri yetersiz | ||
| Peucedanum caucasicum | Kaf hınzırı | — | ||
| Peucedanum chryseum | Hınzır otu | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Peucedanum depauperatum | Sarı hınzır | — | ||
| Peucedanum graminifolium | Ekin hınzırı | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Peucedanum isauricum | Toros hınzırı | Endemik | — | |
| Peucedanum junceum | Hınzır rezenesi | — | ||
| Peucedanum kittaniae | Sürmeli rezene | Endemik | — | |
| Peucedanum longibracteolatum | Dallı rezene | Endemik | — | |
| Peucedanum longifolium | Domuz rezenesi | — | ||
| Peucedanum meyeri | Kır hınzırı | — | ||
| Peucedanum obtusifolium | Kıyı rezenesi | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Peucedanum ozhatayiorum | Sultan rezenesi | Endemik | — | |
| Peucedanum palimbioides | Bahar | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Peucedanum palustre | Batak hınzırı | — | 1 | |
| Peucedanum ruthenicum | Uzun rezene | — | ||
| Peucedanum sp. | Hınzır otu | — | ||
| Peucedanum zedelmeierianum | Çayır rezenesi | VU - Vulnerable - Zarar görebilir |