Ranunculus
Ranunculaceae · 119 tür
Dünyada yaklaşık 600 türü bulunan geniş kapsamlı bir cins olup Türkiye'de bu cinse ait 100'ü aşkın tür kayıt altına alınmıştır. Bitkiler genellikle otsu yapıda, tek yıllık ya da çok yıllıktır; yapraklar basit veya bileşik, sıklıkla palmat dilimli olup taban ve gövde yaprakları arasında belirgin farklılıklar gösterir. Çiçekler çoğunlukla sarı, nadiren beyaz veya krem renkli, beş petalli ve parlak yüzeyli olup bu parlaklık epidermis altındaki nişasta katmanından kaynaklanır; meyve birden fazla akenden oluşan bir toplumeyve (etaerio) şeklindedir. Türkiye'de kıyı bölgelerinden yüksek dağlık alanlara, sulak çayırlardan kayalık yamaçlara, orman açıklıklarından bataklık kenarlarına dek son derece geniş bir habitat yelpazesinde yayılış gösterir. Özellikle Doğu ve İç Anadolu'nun dağlık kesimlerinde, Karadeniz Bölgesi'nin nemli ortamlarında ve Güneydoğu Anadolu'nun sulak habitatlarında tür çeşitliliği yüksektir. Türkiye için önemli endemik ve yarı endemik türler arasında *Ranunculus demissus*, *R. isthmicus*, *R. millefoliatus* ve *R. sprunerianus* gibi taksonlar sayılabilir; bunların bir kısmı yalnızca belirli dağ sistemlerine ya da Ege-Akdeniz geçiş zonuna özgüdür. Cins, tür sınırlarının tartışmalı olması nedeniyle taksonomik açıdan güçlük arz etmekte ve Türkiye materyaline dayalı revizyonlar hâlâ sürmektedir.
| BİLİMSEL AD | TÜRKÇE AD | ENDEMİK | IUCN | |
|---|---|---|---|---|
| Ranunculus anatolicus | — | Endemik | — | |
| Ranunculus argyreus | çitemik | — | ||
| Ranunculus arvensis | mustafaçiçeği | — | 4 | |
| Ranunculus asiaticus | şakayıklâlesi | — | 2 | |
| Ranunculus aucheri | keşkürik | — | ||
| Ranunculus bingoeldaghensis | — | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Ranunculus brachylobus | — | — | ||
| Ranunculus brachylobus subsp. brachylobus | — | — | 2 | |
| Ranunculus brachylobus subsp. incisilobatus | — | — | ||
| Ranunculus brevifolius | meleçiçeği | — | ||
| Ranunculus brutius | buladanotu | — | ||
| Ranunculus buhsei | çingotu | — | ||
| Ranunculus bulbilliferus | erekçünkotu | — | ||
| Ranunculus bulbosus | — | — | ||
| Ranunculus bulbosus subsp. aleae | — | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Ranunculus bulbosus subsp. bulbosus | düğmeliçingotu | EN - Endangered - Tehlikede | ||
| Ranunculus bullatus | — | — | ||
| Ranunculus bullatus subsp. bullatus | — | — | ||
| Ranunculus cadmicus | sevdaçiçeği | — | ||
| Ranunculus cappadocicus | yağlıçanak | — | ||
| Ranunculus caucasicus | — | — | ||
| Ranunculus caucasicus subsp. caucasicus | dimdana | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Ranunculus caucasicus subsp. subleiocarpus | — | — | ||
| Ranunculus chius | meremcik | — | 2 | |
| Ranunculus constantinopolitanus | kâğıthaneçiçeği | — | 2 | |
| Ranunculus cornutus | evlimemedotu | — | ||
| Ranunculus crateris | çünk | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Ranunculus creticus | ada düğünçiçeği | — | 1 | |
| Ranunculus crymophilus | kediayası | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Ranunculus cuneatus | — | — | 1 | |
| Ranunculus damascenus | şam düğünçiçeği | — | 1 | |
| Ranunculus demissus | — | — | ||
| Ranunculus demissus var. major | — | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | 1 |
| Ranunculus dissectus | — | — | ||
| Ranunculus dissectus subsp. dissectus | kebikeç | EN - Endangered - Tehlikede | ||
| Ranunculus dissectus subsp. ermenekensis | has kebikeç | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Ranunculus dissectus subsp. glabrescens | köse kebikeç | — | ||
| Ranunculus dissectus subsp. huetii | kaya kebikeçi | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Ranunculus dissectus subsp. napellifolius | ince kebikeç | — | ||
| Ranunculus dissectus subsp. rigidulus | üç kebikeç | Endemik | DD - Data Deficient - Veri yetersiz | |
| Ranunculus dissectus subsp. sibthorpii | — | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | ||
| Ranunculus diversifolius | — | — | ||
| Ranunculus fenzlii | kıncırok | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | |
| Ranunculus fibrillosus | şehriye | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Ranunculus ficaria | — | — | 1 | |
| Ranunculus ficaria subsp. bulbifera | — | — | ||
| Ranunculus ficaria subsp. calthifolius | — | — | 1 | |
| Ranunculus ficaria subsp. ficariiformis | — | — | 5 | |
| Ranunculus ficarioides | yaraaçanot | — | 1 | |
| Ranunculus flammula | kaymakçiçeği | — | 1 | |
| Ranunculus gracilis | — | — | 3 | |
| Ranunculus grandiflorus | katırnalı | — | ||
| Ranunculus gueneri | adilçiçeği | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | 1 |
| Ranunculus heterorrhizus | Rubi çiçeği | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Ranunculus illyricus | — | — | ||
| Ranunculus illyricus subsp. illyricus | — | — | 1 | |
| Ranunculus illyricus subsp. tenorii | — | DD - Data Deficient - Veri yetersiz | ||
| Ranunculus isthmicus | — | — | 1 | |
| Ranunculus isthmicus subsp. isthmicus | köstebekotu | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Ranunculus isthmicus subsp. stepporum | — | — | ||
| Ranunculus isthmicus subsp. tenuifolius | inceköstebekotu | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | 2 |
| Ranunculus kochii | karçiçeği | — | ||
| Ranunculus kotschyi | giritlâlesi | — | ||
| Ranunculus lanuginosus | yünlüyağçiçeği | DD - Data Deficient - Veri yetersiz | ||
| Ranunculus lateriflorus | yamukçırnıkotu | — | ||
| Ranunculus lingua | dilliyağotu | — | ||
| Ranunculus macrorhynchus | — | — | ||
| Ranunculus macrorrhynchus subsp. macrorrhynchus | Yamaç yağotu | — | ||
| Ranunculus macrorrhynchus subsp. trigonocarpus | Üç yağotu | — | 1 | |
| Ranunculus marginatus | çırnıkotu | — | 4 | |
| Ranunculus millefoliatus | yalıyağlıotu | — | ||
| Ranunculus millefolius | — | — | ||
| Ranunculus millefolius subsp. millefolius | bin düğünçiçeği | — | ||
| Ranunculus munzurensis | — | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Ranunculus muricatus | kutsaldefne | — | ||
| Ranunculus myosuroides | kar yağlıçanağı | — | ||
| Ranunculus neapolitanus | çiçeğezer | — | 3 | |
| Ranunculus obesus | ardanuç yağotu | DD - Data Deficient - Veri yetersiz | ||
| Ranunculus ophioglossifolius | çamur yağotu | — | 2 | |
| Ranunculus oreophilus | — | — | ||
| Ranunculus oxyspermus | kıryağlaçanağı | — | ||
| Ranunculus paludosus | — | — | 7 | |
| Ranunculus pedatus | — | — | ||
| Ranunculus pedatus subsp. pedatus | kaya yağotu | — | ||
| Ranunculus pedatus subsp. trojanus | kale yağotu | Endemik | CR - Critically Endangered - Çok tehlikede | |
| Ranunculus peltatus | — | — | ||
| Ranunculus peltatus subsp. fucoides | — | — | ||
| Ranunculus peltatus subsp. peltatus | — | — | ||
| Ranunculus pinardii | gaz yağıotu | — | ||
| Ranunculus poluninii | keşiş yağlıçanağı | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede | |
| Ranunculus polyanthemos | savotu | — | ||
| Ranunculus polyphyllus | yedi yağotu | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Ranunculus polyrhizos | kırk yağotu | — | ||
| Ranunculus psilostachys | ıstranca yağotu | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | ||
| Ranunculus repens | tiktakdana | — | ||
| Ranunculus reuterianus | has düğünçiçeği | Endemik | LR (lc) - Least Concern - En az endişe verici | 4 |
| Ranunculus rionii | göl yağotu | — | ||
| Ranunculus rumelicus | rumeli yağotu | — | 5 | |
| Ranunculus saniculifolius | — | — | ||
| Ranunculus sardous | yitik yağotu | — | ||
| Ranunculus sartorianus | pisik yağotu | — | ||
| Ranunculus scandicinus | — | — | ||
| Ranunculus sceleratus | batak düğünçiçeği | — | ||
| Ranunculus sericeus | çınarcık | — | ||
| Ranunculus sintenisii | köse yağlıçanak | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Ranunculus sp. | — | — | 2 | |
| Ranunculus sphaerospermus | — | — | 1 | |
| Ranunculus sprunerianus | duvar düğünçiçeği | — | 3 | |
| Ranunculus strigillosus | palan yağlıçanağı | — | ||
| Ranunculus subhomophyllus | — | — | ||
| Ranunculus tempskyanus | — | Endemik | VU - Vulnerable - Zarar görebilir | |
| Ranunculus thasius | — | — | ||
| Ranunculus thracicus | belgrat yağotu | EN - Endangered - Tehlikede | ||
| Ranunculus trichocarpus | meleto yağlıçanağı | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Ranunculus trichophyllus | suluçanak | — | 3 | |
| Ranunculus unguis-cati | ahır yağlıçanağı | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Ranunculus vanensis | van düğünçiçeği | Endemik | LR (cd) - Concervation Dependent - Koruma önlemi | |
| Ranunculus velutinus | kadife yağotu | — | ||
| Ranunculus vermirrhizus | şimal yağotu | Endemik | EN - Endangered - Tehlikede |