Ranunculaceae

Çoğunlukla otsu, nadiren odunsu tırmanıcı habitusa sahip bitkilerden oluşan bu grup, genellikle çok sayıda serbest karpel ve stamen içeren aktinomorf ya da zigomorf çiçekleriyle tanınır. Yapraklar çoğunlukla alternan, basit veya bileşik, stipulasız ya da stipulalı olabilir; tabanları sıklıkla geniş bir kın oluşturarak gövdeyi sarar. Meyve tipi apokarp yapıya uygun olarak aken, folikül veya nadiren kapsül ya da üzümsü meyve şeklinde gelişir. Türkiye'de yaklaşık 20 cins ve 200'ü aşkın türüyle temsil edilen familya, ülkenin hemen her bölgesinde yayılış göstermekle birlikte özellikle Doğu Anadolu ve İç Anadolu'nun dağlık kesimlerinde, Karadeniz Bölgesi'nin nemli orman altlarında ve alpin çayırlıklarında en yüksek tür çeşitliliğine ulaşır. Akdeniz Bölgesi'nin garig ve frigana vejetasyonunda da bazı temsilcileri bulunur. En zengin cins olan *Ranunculus* (düğünçiçeği), sucul, higrofit ve kserofitik habitatlara adapte olmuş çok sayıda tür içerir ve Türkiye'ye özgü pek çok endemik takson barındırır. *Delphinium* (hezaren) ve *Consolida* (mahmuzlu düğünçiçeği) cinsleri; zehirli alkaloid içerikleriyle dikkat çekicidir ve tarla, step ile dağ yamaçlarında yaygın görülür. *Aconitum* (kaplanotu) cinsi ise yüksek dağ ormanları ile subalpin kuşakta yetişen, son derece toksik türleri kapsar. *Clematis* (orman sarmaşığı) çalılıklar ve orman kenarlarında tırmanan odunsu lianalarıyla öne çıkar. *Anemone* ve *Pulsatilla* cinsleri erken ilkbaharda çiçeklenen, önemli türleri kapsayan gruplardır; *Pulsatilla* cinsinin bazı türleri Türkiye için endemik ya da endemik benzeri dağılım sergiler. *Nigella* (çörek otu) cinsi ekonomik açıdan önemli olup *N. sativa* tarımsal olarak yetiştirilmekte, diğer yabani türleri ise özellikle Ege ve Akdeniz havzasında zengin bir çeşitlilik sunmaktadır. Familyanın birçok üyesi terpenik ve alkaloidik bileşikler içerdiğinden geleneksel halk hekimliğinde kullanılmış, ancak yanlış dozda alındığında ciddi toksik etkiler gösterdiği bilinmektedir. Türkiye'nin üç biyocoğrafik geçiş bölgesinin kesişim noktasında yer alması, familyanın hem Avrupa-Sibirya hem de İran-Turan elementlerini bir arada barındırmasına olanak tanımaktadır.

Bir veya çok yıllık otsu, nadiren çalımsı veya tırmanıcıdır. Yapraklar almaçlı, nadiren karşılıklı; genellikle birleşik, stüpülsüz. Çiçekler tek, resemum, kimoz ve panikula durumda, erdişi, nadiren bir eşeyli, ışınsal veya zigomorf. Periant bazen perigon şeklinde, parçalar serbest. Nektaryum genellikle mevcut. Stamenler çok sayıda ve sarmal dizilişli. Ginekeum 3-çok serbest pistilli, çok sebest olarak bir pistilli, pistiller ovüllü, ovüller anatrop; plasentasyon eksensel, marginal, basal veya apikal. Meyva aken veya çok tohumlu folikül. Kuzey ve Güney Yarımkürede yayılış gösteren familyanın 50 cins ve yaklaşık 1800 türü vardır. Ülkemizde 17 cins ve 234 türü yayılış gösterir. Bir çok türlerinden süs bitkisi olarak yararlanılır ve uyuşturucu madde yapımında kullanılır.