Buxaceae
7 tür · 2 cins
Genellikle herdem yeşil çalı veya küçük ağaç formunda büyüyen üyeler, basit, tam kenarlı veya hafifçe dişli, deri gibi sert ve parlak yaprakları ile karakterize edilir. Yapraklar karşılıklı veya almaşık dizilişte olup stipulasızdır. Çiçekler küçük, genellikle tek evcikli (monoik) ve apetal yapıdadır; erkek ve dişi çiçekler aynı bitkide bir arada bulunur. Erkek çiçeklerde belirgin stamenler, dişi çiçeklerde ise üç karpelli, üç stiluslu bir gynekyum yer alır. Meyve kapsül ya da etli drupa tipinde olup olgunlaştığında tohumlar fırlatılarak yayılır. Türkiye'de familyanın tek önemli cinsi *Buxus*'tur ve ülkenin farklı bölgelerinde doğal yayılış gösterir. Kuzey Anadolu'da, özellikle Karadeniz bölgesinin nemli ormanlarında yaygın olan *Buxus sempervirens* (adi şimşir), meşe, kayın ve gürgen ormanlarının alt tabakasında ya da kıyı çalılıklarında sıklıkla karşılaşılan bir türdür. Batı Anadolu ve Ege bölgesinin kıyı kesimlerinde de bu türe rastlanmakta, özellikle kireçtaşlı yamaçlarda iyi gelişim göstermektedir. *Buxus sempervirens*, ekolojik açıdan geniş bir tolerans aralığına sahip olup gölgeli habitatları, derin ve nemli toprakları tercih etmekle birlikte kurak koşullara da bir ölçüde dayanıklıdır. Türkiye'de endemik *Buxus* türleri arasında Kuzey Anadolu'ya özgü *Buxus balearica* ile yakın akraba bazı taksonlar tartışılmış olsa da en dikkat çekici endemik tür olarak *Buxus sempervirens* subsp. *hyrcana* sayılabilir; bu alttür Kastamonu ve çevresi başta olmak üzere Karadeniz'e paralel dağlık kesimlerde izole popülasyonlar oluşturur. Şimşir odunu, olağanüstü sertliği ve homojen yapısı nedeniyle tarihsel olarak oymacılık, müzik aleti yapımı ve tornacılıkta yoğun biçimde kullanılmıştır. Son yıllarda *Cydalima perspectalis* (şimşir kelebeği) adlı istilacı böceğin neden olduğu büyük çaplı ölümler, Türkiye'deki doğal şimşir popülasyonlarını ciddi ölçüde tehdit altına sokmuş ve koruma çalışmalarını zorunlu kılmıştır.
Bir veya nadiren iki evcikli, herdem yeşil ağaçlar, çalılar nadiren otsular. Yapraklar almaşlı veya karşılıklı, basit ve süpulasız. Çiçekler spika veya rasemus durumunda, ışınsal simetrili. Sepaller genellikle 4 kaidede bileşik. Petaller yok. Stamenler 4 veya 6 nadiren çok sayıda. Pistil l, ovaryum üst durumlu, 3 lokulus ve karpelli, ovüller her lokulusta 2 adet, anatrop, plasentasyon eksensel. Meyva lokulusit kapsula. Tropik, Subtropik ve Ilıman bölgelerde yayılış gösteren familya yaklaşık 5 cins ve 100 kadar tür içerir. Ülkemizde 1 cins ve 2 türü vardır. Yüksek kalitede olan kerestesinden yararlanılır.