Diğer Dillerde
TürkçeSaçakotugiller
Genel Bilgiler

Çoğunlukla kayalık, nemli ve gölgeli habitatlarda yaşayan eğreltiotları içeren bu familyanın üyeleri, rizomlu çok yıllık bitkilerdir. Yapraklar (frondlar) basit, pinnat veya çok pinnat olarak ikiye ayrılır; ancak pek çok türde belirgin ölçüde uzamış, dil şeklinde ya da derin dilimlenmiş yaprak ayası dikkat çekicidir. Sporangiumlar, yaprak alt yüzeyinde doğrusal veya hafif eğik indusiumlarla örtülü sorus grupları hâlinde bulunur; bu yapı familyanın en belirgin tanımlayıcı özelliğidir. Türkiye'de familya neredeyse tamamıyla *Asplenium* cinsiyle temsil edilir. Bu cins, ülkenin farklı bölgelerinde geniş bir yayılış gösterse de özellikle Karadeniz kıyı kuşağının nemli ormanları, Ege ve Akdeniz bölgelerinin kalkerli uçurum ve mağara çevreleri ile İç Anadolu'nun su geçirmez kaya yarıkları en yoğun bulunduğu habitatlar arasındadır. Kireçtaşı kayalıklara ve granit gibi asidik substratlara olan yüksek ekolojik uyum kapasitesi, cinsin geniş coğrafi dağılımını açıklar. *Asplenium trichomanes*, *A. ruta-muraria*, *A. ceterach* (syn. *Ceterach officinarum*) ve *A. adiantum-nigrum* Türkiye'nin en yaygın türleri arasındadır. *Asplenium ceterach*, kurumaya karşı olağanüstü direnci ile tanınır; yapraklar su kaybedince içe doğru kıvrılarak rizoid benzeri parafizlerle kaplı alt yüzeyi dışarıya çıkarır. Türkiye'de birkaç endemik ya da dar yayılımlı takson da tespit edilmiştir; bunlar arasında özellikle güneybatı Anadolu'nun yüksek kayalıklarına özgü popülasyonlar öne çıkmaktadır. Hibrit oluşumu familyada sık görülen bir olgudur ve *Asplenium* türleri arasında çeşitli doğal melezler Türkiye florasından kayıt altına alınmıştır. Familyanın bazı türleri geleneksel halk hekimliğinde öksürük kesici ve idrar söktürücü olarak kullanılmıştır. Biyocoğrafik açıdan değerlendirildiğinde, bu familyanın Türkiye'deki varlığı ülkenin Avrupa, Asya ve Afrika flora unsurlarını bir arada barındıran köprü konumunu belgelemektedir.