Amaranthaceae

Tek veya çok yıllık otsu bitkiler, nadiren çalılar ya da küçük ağaçlar olarak karşımıza çıkan bu grup, genellikle etli veya tozumsu yaprak yüzeyleriyle tanınır. Yapraklar alternat ya da karşılıklı dizilişli, stipulasız ve çoğunlukla basit kenarlıdır. Çiçekler küçük ve gösterişsiz olup tek evcikli ya da erselik yapıda bulunur; sıkı başak, salkım veya yumak şeklinde dizilmiş çiçek kümeleri oluşturur. Perigon yaprakları 3–5 sayıda, zar gibi ince veya sertleşmiş yapıda olup meyve döneminde değişim gösterebilir. Meyve tipik olarak tek tohumlu, ince çeperli bir aken ya da kapsüldür; tohumlar çoğunlukla parlak ve mercimek biçimlidir. Türkiye'de kıyı şeridinden iç Anadolu platolarına, Ege ve Akdeniz havzasından Güneydoğu Anadolu step bölgelerine kadar geniş bir yayılım gösterirler. Tuzlu bataklıklar, kıyı kumullari, çorak alanlar, step ve yarı çöl habitatları başlıca yetişme ortamlarını oluşturur; birçok tür nitrojen açısından zengin, bozulmuş ya da tahrip edilmiş arazilerde kolayca tutunabilir. Türkiye florasında Chenopodium, Atriplex, Salicornia, Suaeda, Salsola, Halogeton ve Amaranthus başlıca cinsler arasında sayılabilir. Halofitik (tuzlu ortam) ekolojisine uyum sağlamış Salicornia ve Suaeda türleri özellikle İç Anadolu tuz göllerinin (Tuz Gölü, Seyfe Gölü) çevresinde yoğun populasyonlar oluşturur. Salsola ve Atriplex cinslerinin çeşitli türleri Güneydoğu Anadolu ve Orta Anadolu steplerinde peyzajın belirleyici unsurları arasında yer alır. Türkiye'ye özgü endemik ya da yarı endemik taksonlar arasında Salsola grandis ve bazı Camphorosma türleri öne çıkar; bunlar özellikle step ve tuzlak habitatlarda dar yayılım alanları sergiler. Bazı türler (özellikle Amaranthus ve Chenopodium) yabancı ot niteliğinde tarım arazilerini işgal ederken, geleneksel halk hekimliğinde ve beslenme kültüründe de kullanım alanı bulan türler mevcuttur.

Bir veya çok yıllık otsular, nadiren ağaç veya çalılar veya tırmanıcılar. Yapraklar alternat veya karşılıklı, basit, düz kenarlı ve stipulasız. Çiçekjler erdişi, nadiren tek eşeyli, resemus ve spikulalarda. Periant tek serili, ışınsal simetri, sepaller 3-5 adet serbest veya kısmen birleşik. Petal yok. Stamenler 5. Ginekeum 1 pistilli; ovaryum üst durumlu, tek lokuslu, 2-3 ckarpelli, ovül 1 ve plasentasyton bazal. Meyva genellikle aken ve kapaklı kapsula, bazen de nuks ve baksa. Tropik, subtropik ve ılıman bölgelerde yayılış gösterir ve yakılaşık 65 cins ve 900 kadar tür içerir. Ülkemizde tek cinsi (Amaranthus) ve 10 türü mevcuttur.