Cyperaceae

Tek çenekli, otsu bitkilerden oluşan bu grup; genellikle üçgen ya da yuvarlak kesitli, içi dolu sapları, çizgisel ve dar yaprakları ile küçük, pulsu (glum) yapılarla sarılı çiçekleriyle kolayca tanınır. Çiçekler ikiseksüel ya da tek seksüelli olup başak ya da başakçıklardan oluşan karmaşık çiçek durumları oluşturur; perigon yaprakları kılçık ya da pul biçiminde indirgenmiş veya tamamen kaybolmuştur. Meyve genellikle üç kenarlı ya da yassı bir fındıkcık (nucula) tipindedir. Yapraklar üç sıra halinde dizilmiş olup yaprak kınları genellikle kapalıdır; bu özellik onları Poaceae'den ayıran en önemli karakterlerden biridir. Türkiye'de tatlı su kıyıları, bataklıklar, sazlıklar, sulak çayırlar ve tuzlu bataklıklar başta olmak üzere nemli habitatlarda geniş bir yayılış gösterir. Karadeniz kıyı şeridi, Marmara çevresi ve İç Anadolu'nun sulu vadileri ile göl kıyıları bu familyanın en yoğun olarak temsil edildiği bölgeler arasındadır; ancak türler Doğu Anadolu dağ çayırlarından Akdeniz kıyı bataklıklarına kadar hemen her coğrafi bölgede kayıt altına alınmıştır. Türkiye florasındaki en zengin cins olan *Carex*, yaklaşık 170 türle temsil edilmekte olup bu türlerin önemli bir kısmı ülkemize özgü endemik karakterdedir. *Cyperus* cinsi ılıman ve sıcak bölgelerin sulak alanlarında yaygınken, *Scirpus* ve *Schoenoplectus* cinsleri göl kıyıları ile sazlıklarda baskın topluluklar oluşturur. *Eleocharis* (iğnecik otu) türleri geçici su birikintileri ve sığ sularda gelişirken, *Bolboschoenus* türleri delta ve lagün ekosistemleri için karakteristiktir. *Carex* içinde *C. trojana*, *C. anatolica* ve *C. lycaonica* gibi Türkiye endemikleri bu familyanın biyoçeşitlilik açısından önemini ortaya koymaktadır. Ekolojik açıdan toprak bağlama, kıyı erozyonunu önleme ve sucul habitatların besin döngüsüne katkıda bulunma gibi işlevleriyle kritik bir role sahip olan familya, aynı zamanda hasır, sepet dokumacılığı ve geleneksel çatı kaplama gibi etnobotanik kullanımlarıyla da Anadolu kültüründe önemli bir yer tutmaktadır.

Bitkilerin genel görünüşleri Crammine'lere benzer, fakat büyük farklar, vardır. Gövdeleri üçgenimsi, yapraklar tristik dizilişli, yaprak kınları yandan kapalıdır. Çiçekler aktinomorf, çogunlukla ayrı eşeyli anemegomdur. Çiçekler braktelerin koltuklarından çıkar. Spika durumlarında toplanmıştır. Çiçek örtüsü pulsu, bazılarında ipliksi yada tamamen körelmiştir. Çogunda andrökeum'un iç dairesi körelmiş dış dairede üç stamen vardır. Ovaryum üst durumlu 2-3 karpelli, parakarp, tohum taslagı anatrop tiptedir. Stilus tek, stigma 2-3 derin loplu. Bazı genuslarda erdişi çiçeklerde görülür. Meyvaları nuks tipindedir.