Diğer Dillerde
TürkçeGülgiller
Genel Bilgiler

Dünya genelinde yaklaşık 100 cins ve 3.000'den fazla türü kapsayan bu büyük familya, Türkiye'de de son derece zengin bir çeşitlilik sergiler. Üyeleri genellikle otsu bitkiler, çalılar veya ağaçlar biçiminde olup çoğunda dikensiz ya da dikenli dallar, alternan dizilişli ve stipulalı yapraklar bulunur. Çiçekler genellikle aktinomorf (ışınsal simetrik), 5 taç yapraklı ve 5 sepalli olup çanak yaprakların altında epikalis adı verilen ek bir yaprak kümesi sıklıkla mevcuttur; stamensayısı ise genellikle çok ve belirsizdir. Meyve tipi familya içinde büyük çeşitlilik gösterir: drupa (kiraz, erikte), pom (elma, armutta), akhenler kümesi (çilekte) ya da yalancı meyve yapıları görülebilir. Türkiye'de Doğu Anadolu ve Kuzey Anadolu dağlık kuşakları, Toros Dağları'nın yamaçları ile Karadeniz bölgesinin nemli orman ekosistlemleri familyanın en yüksek tür çeşitliliğinin gözlemlendiği alanlardır. Step, subalpin çayırlar, kıyı makilikleri ve kayalık yamaçlar da birçok türün tercih ettiği habitatlar arasındadır. Türkiye florası açısından en önemli cinsler arasında *Rosa*, *Rubus*, *Prunus*, *Crataegus*, *Potentilla*, *Alchemilla*, *Sorbus*, *Cotoneaster* ve *Pyrus* sayılabilir. *Crataegus* cinsi Türkiye'de yaklaşık 25–30 türle temsil edilmekte olup bunların önemli bir kısmı endemiktir; *Crataegus tanacetifolia* ve *C. microphylla* bu grubun dikkat çeken örnekleridir. *Potentilla* cinsi ise özellikle Doğu Anadolu'nun alpin kuşaklarında belirgin endemizm gösterir. *Alchemilla* Türkiye'de çok sayıda endemik türe sahip olup Karadeniz ve Doğu Anadolu'nun yüksek rakımlı nemli alanlarında yoğunlaşır. Yabani meyve ağaçlarının gen merkezi sayılan Türkiye'de *Prunus* ve *Pyrus* cinsleri içinde de pek çok endemik ve yöreye özgü takson tanımlanmıştır. Bu zenginlik, Türkiye'nin özellikle Yakın Doğu ve Kafkasya arasındaki biyocoğrafik köprü konumuyla doğrudan ilişkilidir. Familyanın pek çok üyesi meyvecilik, tıbbi bitki kullanımı ve peyzaj alanlarında ekonomik ve kültürel öneme sahiptir.

Açıklama / Not

Ağaçlar, çalılar veya otsular, bazıları tırmanıcı. Yapraklar alternat, nadiren karşılıklı, basit veya bileşik, genellikle stipüllü, nadiren stipülsüz. Çiçekler genellikle erdişi veya nadiren tek eşeyli, ışınsal simetrili, nadiren zigomorf. Sepaller 4-5, kaidede birleşik, petaller 4-5, serbest, bazen hiç yok. Stamenler l-çok sayıda, l veya çok dairede. Ginekeum genellikle l birleşik pistilli veya dairesel veya spiral dizilişli, çok pistilli. Ovaryum üst veya alt durumlu, 1-5 lokuluslu veya karpelli. Ovüller 1-çok sayıda. Plasentasyon eksensel. Meyva aken, folikül, pome, drupa veya agregat. Daha çok Kuzey yankürede yayılış gösteren familyanın yaklaşık 115 cins ve 3500 kadar türü vardır. Ülkemizde 36 cins ve 250 türü bulunur. Meyvalan gıda maddesi olarak çok önemlidir. Birçok türü süs bitkisi olarak kullanılır.